وَ أَعِدُّوا لَهُمْ
و آماده سازيد اى مؤمنان براى ناقضان عهد يا منهزمان بدر
مَا اسْتَطَعْتُمْ
آنچه توانيد
مِنْ قُوَّةٍ
از ساز و برگ حرب كه لشكر بدان قوّت مىيابد و عقبة بن عامر رض مىفرمايد كه ما شنيديم از پيغمبر ص كه بر منبر مىفرمود الا ان القوة الرمى يعنى آگاه باشيد كه مراد از قوّت تيرانداختن است بعضى از علماء گفتهاند تخصيص رمى بذكر دليل است بر آنكه تير و كمان قوىترين سلاحهاست شيخ الاسلام ابو القاسم نصيرآبادى قدس سره ، فرمود كه در اين آيت گفتهاند قوت رمى است بلى همچنين باشد اما رمى بر سه گونه بود رمى ظاهر به تير و كمان و رمى باطن به تير آه در صبحگاه از كمان خضوع و رمى سهام خطوط از دل و توجه به حق و فراغت از ما سوى ابو على رودبارى قدس سره فرمود كه قوت اعتمادست بر حمايت حق و واثق بودن بعنايت او - بيت
گر اعتماد تو بر اسپ و لشكرست و سلاح * مراست بر كرم دوست اعتماد تمام
و گفتهاند كه مراد از قوّت حصارهاست مىفرمايد كه آماده سازيد قلعها به جهت دفع كفار
وَ مِنْ رِباطِ الْخَيْلِ
و ديگر آمادگى كنيد از اسپان بسته
تُرْهِبُونَ بِهِ
تا بترسانيد بدين استعداد
عَدُوَّ اللَّهِ
دشمن خدا را
وَ عَدُوَّكُمْ
و دشمن خود را كه كفّار مكّهاند
وَ آخَرِينَ
و ديگر بترسانيد به اسب و سلاح كافران ديگر را
مِنْ دُونِهِمْ
جز كافران مكه كه
لا تَعْلَمُونَهُمُ
شما نمىدانيد ايشان را
اللَّهُ يَعْلَمُهُمْ
خدا مىداند ايشان را و ايشان بقول مفسران يهوداند يا منافقان يا مجوس و در مدارك آورده كه يا كفره جناند چه صهيل اسپ جن را مىترساند
وَ ما تُنْفِقُوا
و آنچه نفقه مىكنيد
مِنْ شَيْءٍ
از چيزى كه داريد
فِي سَبِيلِ اللَّهِ
در راه خدا يعنى در ترتيب سلاح و نفقه اسپ
يُوَفَّ إِلَيْكُمْ
تمام كرده خواهد شد به شما جزاى آن
وَ أَنْتُمْ لا تُظْلَمُونَ
و شما ستم ديده نخواهيد شد به نقصان ثواب
وَ إِنْ جَنَحُوا
و اگر ميل كنند مشركان
لِلسَّلْمِ
به صلح و استسلام
فَاجْنَحْ لَها
پس تو هم ميل كن بمصالحه
وَ تَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ
و توكّل كن بر خدا يعنى مترس از آنكه بمكر و حيله طرح صلح انداخته باشند
إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ
به درستى كه خدا شنوا است مر اقوال ايشان را
الْعَلِيمُ
داناست به دروغ و راست آن اگر در مقام مكر باشند ترا نگاه دارد و و بال مكر را بر ايشان گمارد چنانچه فرمود
وَ إِنْ يُرِيدُوا
و اگر خواهند ايشان
أَنْ يَخْدَعُوكَ
آنكه بفريبند ترا و به صلح از جنگ خود بازدارند
فَإِنَّ حَسْبَكَ اللَّهُ
پس به درستى كه ترا بسنده است خدا
هُوَ الَّذِي أَيَّدَكَ
اوست آنكه قوّت داد ترا
بِنَصْرِهِ
به يارى كردن خود و فرو فرستادن ملائكه
وَ بِالْمُؤْمِنِينَ
و به همه مؤمنان و اصح آنست كه بانصار .
يعنى استعمالات آلات جنگ چون تير انداختن