فَقُطِعَ
پس بريده شد
دابِرُ الْقَوْمِ الَّذِينَ ظَلَمُوا
آخر آن گروه كه ايشان ستمكاران بودند يعنى نصرت كردم اولياى خود را و هلاك كردم به تمامى اعداى خود را
وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ
و حمد مر خداى را كه پروردگار عالميانست بر اهلاك ظالمان و چون هلاكت ظالم از ان روى كه سبب خلاصى مردمست از ستم و بيداد ايشان نعمت بزرگ و غنيمت شگرف است هر آئينه مهلك ايشان سزاوار حمد و ثنا خواهد بود
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ
بگو چه مىبينيد
إِنْ أَخَذَ اللَّهُ
اگر بگيرد خداى
سَمْعَكُمْ
شنوائى شما را تا كر شويد
وَ أَبْصارَكُمْ
و بينائيهاى شما را تا كور گرديد
وَ خَتَمَ عَلى قُلُوبِكُمْ
و مهر نهد بر دلهاى شما تا فهم و هوش درو نماند
مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ
كدام خداايست غير اللّه كه بقدرت و كرم خود
يَأْتِيكُمْ بِهِ
بيارد براى شما آنچه گرفته است
انْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْآياتِ
نگاه كن و درنگر كه ما چگونه مىگردانيم آيتها را از اسلوبى به اسلوبى يعنى گاهى در ترهيب و ترغيب سخن مىگوئيم و وقتى در تذكير و تنبيه
ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُونَ
پس كافران اعراض كنند از ان و حق را انقياد نهكنند
قُلْ أَ رَأَيْتَكُمْ
بگو اى محمد ص كافران را كه چه بينيد و چه كنيد
إِنْ أَتاكُمْ عَذابُ اللَّهِ
اگر بيايد بشما عذاب خداى
بَغْتَةً
ناگهان بىمقدمه كه تنبيه كند بر آن
أَوْ جَهْرَةً
يا آشكارا كه علامت حلول و نزول آن ظاهر گردد و گفتهاند بغتة آنست كه به شب فرود آيد و جهرة عذابى است كه در روز واقع شود و بر هر تقدير
هَلْ يُهْلَكُ
آيا هلاك شوند يعنى هلاك نشوند بدان عذاب
إِلَّا الْقَوْمُ الظَّالِمُونَ
مگر گروه ظالمان يعنى مشركان
وَ ما نُرْسِلُ الْمُرْسَلِينَ
و نه مىفرستيم پيغمبران را
إِلَّا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ
مگر بشارتدهندگان اهل ايمان را به بهشت و بيمكنندگان كافران را به دوزخ
فَمَنْ آمَنَ
پس هر كه ايمان آرد
وَ أَصْلَحَ
و اصلاح كار خود كند به تقوى و طاعت
فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ
پس هيچ ترسى نيست ايشان را از عذاب جاودانى
وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ
و نه ايشان اندوهگين شوند از فوت ثواب آن جهان
وَ الَّذِينَ كَذَّبُوا بِآياتِنا
و آنها كه تكذيب كردهاند آيتهاى ما را
يَمَسُّهُمُ الْعَذابُ
برسد ايشان را عذاب
بِما كانُوا يَفْسُقُونَ
بسبب آنكه بودند كه از دائره تصديق بيرون مىرفتند .