وَ ما تَفَرَّقَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ
و متفرق نشدند يعنى اختلاف نكردند در شان محمد صلى اللّه عليه و سلّم آنان كه داده شدهاند كتاب را
إِلَّا مِنْ بَعْدِ ما جاءَتْهُمُ الْبَيِّنَةُ
مگر از پس آنكه آمد بديشان پيغمبر يعنى پيش از بعثت آن حضرت همه مجتمع بودند بر تصديق وى و بعد از ان كه مبعوث شد مختلف شدند بعضى گرويدند بوى و برخى كافر شد -
وَ ما أُمِرُوا إِلَّا لِيَعْبُدُوا اللَّهَ
و امر كرده نشدند اهل كتاب مگر آنكه پرستش كنند خداى را
مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ
پاك كنندگان براى خدا كيش خود را يعنى از شك و الحاد پاكيزه باشند
حُنَفاءَ
ميلكنندگان از عقايد باطله بدين اسلام
وَ يُقِيمُوا الصَّلاةَ
و ديگر ماموراند بهآنكه بگذارند نماز مفروضه را در اوقات آن
وَ يُؤْتُوا الزَّكاةَ
و بدهند زكات واجب را به محل آن
وَ ذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ
و آنچه مأمور شدهاند بدان همان دين و ملّت راست است
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا
به درستى آنان كه نگرويدند
مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
از اهل كتاب يعنى يهود و نصارى
وَ الْمُشْرِكِينَ فِي نارِ جَهَنَّمَ
و از مشركان يعنى بتپرستان در آتش دوزخ باشند روز قيامت
خالِدِينَ فِيها
جاويدان در ان
أُولئِكَ
ايشانند
هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ
آن گروه ايشان بدترين همه آفريدگانند
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا
به درستى كه آنان كه گرويدند
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
كردهاند عملهاى پاك و ستوده
أُولئِكَ هُمْ خَيْرُ الْبَرِيَّةِ
آن گروه ايشانند بهترين همه آفريدگان
جَزاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ
پاداش اينان كه خيرالخلقاند نزديك پروردگار ايشان
جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي
بوستانهاى اقامت است كه مىرود
مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
از زير اشجار آن جويها چه بوستان بىآب روان نشايد
خالِدِينَ فِيها أَبَداً
پايندگانند ايشان در آن بهشتها هميشه تاكيد خلود است
رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ
خوشنود باشد خداى از ايشان و طاعتهاى ايشان
وَ رَضُوا عَنْهُ
و خوشنود باشند ايشان از خدائى به دادن ثواب بىحساب بديشان و ايشان را به منتهاى مرادات و غايت انعامات يعنى دولت لقا كه مطلب اعلى و مقصد اقصى باشد برسانند بيت
دارند هر كس از تو مرادى و مطلبى * مقصد ما ز دنيا و عقبى لقاى تست
ذلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ
آنچه مذكور شد از جنّت و رضوان براى آن كس است كه بترسد از عقوبت پروردگار خود بموجبات شوبات اشتغال نمايد .