ثُمَّ كانَ
پس باشد اين آزادكننده يا طعامدهنده
مِنَ الَّذِينَ آمَنُوا
از آنان كه ايمان آوردهاند چه قبول همه خيرات به شرط ايمان است
وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ
و وصيت كردهاند يكديگر را به شكيبائى بر طاعت و يا از معصيت و يا در نصرت دين الهى بر انواع مشقت
وَ تَواصَوْا بِالْمَرْحَمَةِ
و وصيت نمودهاند ببخشايش و مهربانى بر بندگان خداى
أُولئِكَ أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
آن گروه مؤمنان صابر مهربان اصحاب دست راستاند كه از جانب يمين عرش به بهشت روند يا خداوند يمن و بركتاند
وَ الَّذِينَ كَفَرُوا بِآياتِنا
و آنان كه نگرويدند به نشانهاى ما يعنى بدلائل نصب كرده بر حق از كتاب و حجت
هُمْ أَصْحابُ الْمَشْأَمَةِ
ايشان اصحاب دست چپاند كه ايشان را از جانب چپ عرش به دوزخ برند يا ايشان اهل شامت و نكبتاند
عَلَيْهِمْ نارٌ مُؤْصَدَةٌ
بر ايشان است در دوزخ آتش پوشيده يعنى سر آن دركه كه در آنجا معذب باشند بطبق بپوشند و مضبوط سازند كه نه روحى بدان درآيد و نه دودى از آن بيرون آيد
سورة الشّمس
مكّيّة و هى خمس عشرة آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ وَ الشَّمْسِ وَ ضُحاها
سوگند به آفتاب و تابش وى چون بلند گردد و بموضع چاشت رسد
وَ الْقَمَرِ إِذا تَلاها
و به ماه چون از پى رود آفتاب را يعنى پس از ان غروب كند در ليلة الهلال يا طلوع او تالى غروب شمس باشد در ليلة البدر
وَ النَّهارِ إِذا جَلَّاها
و سوگند بروز چون روشن كند زمين را يا بزدايد زنگ و تيرگى شب را
وَ اللَّيْلِ إِذا يَغْشاها
و به شب چون بپوشاند آفاق را يا خورشيد را يعنى ضوء او را
وَ السَّماءِ وَ ما بَناها
و سوگند به آسمان و به كسى كه او را بنا كرده است
وَ الْأَرْضِ وَ ما طَحاها
و به زمين و به كسى كه او را گسترده است
وَ نَفْسٍ وَ ما سَوَّاها
و سوگند بنفس آدم عليه السلام و كسى كه تسويه اعضاى او فرموده است
فَأَلْهَمَها
پس الهام داده و اعلام نموده مر آن نفس را
فُجُورَها
دروغ و ناپاكى و بىباكى او
وَ تَقْواها
و پرهيزگارى و نيكوكارى و فرمانبردارى او را يعنى بيان كرده و روشن ساخته و تعليم داده جواب قسم چيست
قَدْ أَفْلَحَ مَنْ زَكَّاها
به درستى كه رستگار شد هر كه پاك كرد نفس خود را از ادناس رذائل و يا نشو و نما داد او را بانواع و اجناس فضائل .