سورة التّكوير
مكّيّة و هى تسع و عشرون - آية -
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
- عبد اللّه بن عمر رضى اللّه عنه ، از رسول خدا صلى اللّه عليه و سلّم نقل كرده كه هر كه دوست دارد آنكه بنگرد روز قيامت يعنى معاينه بيند احوال آن روز را پس بايد كه بخواند
إِذَا الشَّمْسُ كُوِّرَتْ
- چون آفتاب در هم پيچيده شود يعنى انبساط نور او از بساط آفاق زائل گردد مراد آن است كه بىنور شود
وَ إِذَا النُّجُومُ انْكَدَرَتْ
و آنگاه كه ستارگان تيره شوند
وَ إِذَا الْجِبالُ سُيِّرَتْ
و آنگاه كه كوهها از اماكن منقلع شده و رونده شوند در هوا چون هبا
وَ إِذَا الْعِشارُ عُطِّلَتْ
و چون ناقهاى ده ماه از حمل ايشان گذشته و بزادن نزديك شده و آن نفيسترين مال عرب است فروگذاشته شود يعنى كسى را پرواى رعى و مراعات او نماند
وَ إِذَا الْوُحُوشُ حُشِرَتْ
- و آنگاه كه جانوران وحشى جمع كرده شوند و به يكديگر مختلط شده مستعاديان را مجال اضرار يكديگر نباشد
وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ
و آنگاه كه درياها را آميخته گردانند تلخ با شيرين تا همه يك دريا شوند يا همه را خشك سازند يا گرمكننده بيفشانند و در فتوحات مذكور است كه هرگاه عبد اللّه بن عمر رضى اللّه عنه ، چون دريا را بديدى گفتى يا بحرمتى تعود نارا
وَ إِذَا
و آنگاه كه
النُّفُوسُ زُوِّجَتْ
و آنگاه كه نفسها را جفت گردانند يعنى هر كسى را بامثال او رفيق سازند چون صالح را با صالح و طالح را با طالح يا نفوس مؤمنان را با حور عين جفت كنند و كافران را با شياطين يا ارواح را با بدان
وَ إِذَا الْمَوْؤُدَةُ سُئِلَتْ
و آنگاه كه دختران زنده در خاك كرده شده پرسيده شوند يعنى از كار وى قتله را سؤال كنند كه
بِأَيِّ ذَنْبٍ قُتِلَتْ
بكدام گناه كشته شده است عادت اكثر عرب در جاهليت آن بود كه دختران را از خوف درويشى يا از جهت درويشى يا از جهت لحوق عار بديشان زنده دفن كردندى حق سبحانه فرمود كه از قتله او سؤال كنند قولى آنكه ازو پرسند كه چرا كشته شدى و فائده اين سؤال آنكه كودك جواب دهد كه مرا بىجرمى كشتهاند تا قاتل وى مخذول گردد -
وَ إِذَا الصُّحُفُ نُشِرَتْ
و آنگاه كه نامهاى اعمال كه بوقت مرگ بندگان طى كرده باشند بازگشاده شوند
وَ إِذَا السَّماءُ كُشِطَتْ
و آنگاه كه آسمان بركنده شود و در هم پيچيده
وَ إِذَا الْجَحِيمُ سُعِّرَتْ
و آنگاه كه دوزخ افروخته گردد يعنى بغضب خدا تافته شود بيشتر از پيشتر
وَ إِذَا الْجَنَّةُ أُزْلِفَتْ
و آنگاه كه بهشت نزديك گردانيده شود به دوستان خداى .