وَ الَّذِينَ جاؤُ
و آنان كه آمدند و مىآيند
مِنْ بَعْدِهِمْ
پس از مهاجران و انصار مراد تابعان صحابه رضوان اللّه عليهم اجمعيناند تا روز قيامت
يَقُولُونَ
مىگويند
رَبَّنَا اغْفِرْ لَنا
اى پروردگار ما بيامرز ما را
وَ لِإِخْوانِنَا
و برادران ما را كه در ديناند
الَّذِينَ سَبَقُونا بِالْإِيمانِ
كه پيشى گرفتند بر ما بايمان
وَ لا تَجْعَلْ
و منه
فِي قُلُوبِنا
در دلهاى ما
غِلًّا
كينه و حسدى و خيانتى
لِلَّذِينَ آمَنُوا
براى آنان كه گرويدهاند پيش از ما يعنى اصحاب رض پيغمبر ص
رَبَّنَا
اى پروردگار ما
إِنَّكَ رَؤُفٌ
به درستى كه تو مهربانى دعاى ما مستجاب كن
رَحِيمٌ
بخشنده ما را به رحمت خود در زمره سابقان داخل گردان علما گفتهاند هرك را كينه يكى از اصحاب رض در دل باشد از اهل اين آيت نيست و ازين دعا محروم است صاحب انوار آورده كه حق سبحانه مر مؤمنان را سه مرتبه فرود آورده مهاجر و انصار و تابعين كه موصوف باشند به سادگى دل و پاكى طينت پس هر كه بدين صفت نبود از اقسام مؤمنان خارج افتد
أَ لَمْ تَرَ
آيا نگاه نكردى
إِلَى الَّذِينَ نافَقُوا
بسوى آنان كه نفاق مىورزند و خلاف آنچه در باطن دارند ظاهر مىكنند يعنى ابن ابى و ابن نبتل و رفاعه و احزاب ايشان كه بر بنى نضير پيغام فرستادند كه ما بشما موافقيم و در حرب كه با محمد ص مىكنيد معاونت تمام خواهيم كرد و اتفاق ما بشما تا به حدى است كه اگر او بر شما غالب شود و شما را ازين ديار اخراج كند ما نيز مرافقت و موافقت مىكنيم اين آيت آمد كه اى محمد ص در حال منافقان نگر كه ايشان
يَقُولُونَ
مىگويند
لِإِخْوانِهِمُ
مر برادران خود را يعنى اشباه و امثال خود را كه اخوةالكفراند
الَّذِينَ كَفَرُوا
آنان كه نگرويدند
مِنْ أَهْلِ الْكِتابِ
از اهل توريت كه يهوداند غم مخوريد
لَئِنْ أُخْرِجْتُمْ
اگر بيرون كرده شويد شما از ديار خويش
لَنَخْرُجَنَّ
هر آئينه بيرون آئيم ما
مَعَكُمْ
با شما از روى دوستى و مصاحبت
وَ لا نُطِيعُ
و فرمان نبريم
فِيكُمْ
در ايذا و آزار شما
أَحَداً
يكى را كه محمد ص است يا هيچكس از مسلمانان را در خلاف شما اطاعت نكنيم
أَبَداً
هميشه
وَ إِنْ قُوتِلْتُمْ
و اگر كارزار كرده شويد يعنى مسلمانان با شما قتال كنند
لَنَنْصُرَنَّكُمْ
هر آئينه ما يارى كنيم شما را
وَ اللَّهُ يَشْهَدُ
و خدا گواهى مىدهد كه ايشان يعنى منافقان
إِنَّهُمْ لَكاذِبُونَ
به درستى كه ايشان دروغگويانند .