اسْتَحْوَذَ
مستولى شد و غلبه كرد
عَلَيْهِمُ الشَّيْطانُ
بر ايشان ديو و به وسوسه ميل داد ايشان را بمعاصى
فَأَنْساهُمْ
پس فراموش گردانيد بر ايشان
ذِكْرَ اللَّهِ
ياد كردن خداى تا نه بدل ياد كنند و نه به زبان
أُولئِكَ
آن گروه فراموشكاران
حِزْبُ الشَّيْطانِ
لشكر ديواند و متابع او
أَلا إِنَّ حِزْبَ الشَّيْطانِ
بدانيد به درستى كه سپاه ديو
هُمُ الْخاسِرُونَ
ايشانند زيانكاران كه نعيم مؤبد از دست دادند و در عذاب مخلد افتادند
إِنَّ الَّذِينَ
به درستى آنان كه
يُحَادُّونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
خلاف كنند خدا و رسول او را
أُولئِكَ
آن گروه مخالفان
فِي الْأَذَلِّينَ
در جماعت خوارترانند و از ايشان بعضى در دنيا به خوارى قتل و سبى گرفتاراند و بعضى رسوا و سياه روى و بىاعتبار
كَتَبَ اللَّهُ
نوشت خدا در لوح محفوظ و حكم كرد كه به همه حال
لَأَغْلِبَنَّ أَنَا
هر آئينه غالب شوم من
وَ رُسُلِي
و فرستادگان من و غلبه رسل اگر مأمور به حرباند بقهر و زجر اعادى است و اگر مأمور بحرب نيستند بدليل و حجت
إِنَّ اللَّهَ قَوِيٌّ
به درستى كه خداى تعالى تواناست بر نصرت انبياء
عَزِيزٌ
غالبست در حكمى كه خواهد و كسى بر منع آن قادر نباشد بيت
حكمى كه آن ز بارگاه كبريا بود * كس را در ان مجال تصرف كجا بود
حق سبحانه بعد از ذكر منافقان و دوستى ايشان با دشمنان خدا صفت مخلصان مىكند كه مطلقا با هيچ دشمن دوستى نكنند و اگرچه چند قرابت قريبه واقع باشد چنانچه فرمود
لا تَجِدُ قَوْماً يُؤْمِنُونَ
نيابى و نشايد كه بيابى گروهى را كه مىگروند
بِاللَّهِ وَ الْيَوْمِ الْآخِرِ
به خداى و بروز بازپسين كه ايشان بود
يُوادُّونَ
مودت ورزند و دوست دارند
مَنْ حَادَّ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ
هر كه اختلاف كند با خداى و رسول او يعنى مؤمنان كافران و منافقان را دوست ندارند
وَ لَوْ كانُوا
و اگرچه باشند آن مخالفان خدا و رسول او
آباءَهُمْ
پدران ايشان چون ابو عبيده بن جراح رض كه پدر خود عبد اللّه جراح را در روز احد بكشت
أَوْ أَبْناءَهُمْ
يا پسران ايشان چون ابو بكر صديق رضى اللّه عنه كه روز بدر پسر خود عبد الرحمن را به مبارزت طلبيد و پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم صديق رض را نگذاشت كه بحرب وى رود
أَوْ إِخْوانَهُمْ
يا برادران ايشان چون مصعب رض بن عمير كه برادر خود عبيد را روز احد بقتل رسانيد -
أَوْ عَشِيرَتَهُمْ
يا خويشان ايشان چون فاروق رض كه دربهدر خال خود عاص بن هشام را قتل كرد و چون مرتضى على رض و حمزه رض و ابو عبيده رضى اللّه عنهم كه اقرباى خود را چون عتبه و شيبه و وليد در جنگ بدر بكشتند
أُولئِكَ
آن گروه كه با دشمنان خدا دوستى نكنند
كَتَبَ
نوشته است خداى يعنى ثابت كرده
فِي قُلُوبِهِمُ الْإِيمانَ
در دلهاى ايشان ايمان را يا جمع كرده است آن را با لوازم آن از اخلاص و استقامت
وَ أَيَّدَهُمْ
و تقويت كرده است ايشان را .