سورة الواقعة
مكّيّة و هى ستّ و تسعون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ إِذا وَقَعَتِ الْواقِعَةُ
ياد كن چون واقع شود يعنى حادث گردد قيامت
لَيْسَ لِوَقْعَتِها
نيست در واقع شدن در آمدن او
كاذِبَةٌ
دروغى يا براى وقوع او هيچ دروغى موجود نيست بلكه هر كه از ان خبر مىدهد صادق است و آن روز
خافِضَةٌ
فروبرنده است قومى را باسفل سافلين از روى عدل
رافِعَةٌ
بردارنده گروهى را با على عليين از راه فضل يا خافض اعداء و اهل شقاق و نفاق است و رافع اولياء از ارباب اخلاص و وفاق يا فرود مىدارد آنان را كه در دنيا خود را مرتفع مىداشتند و برمىآرد جمعى را كه درين عالم فروتنى كردند
إِذا رُجَّتِ الْأَرْضُ
ياد كن چون جنبانيده شود زمين
رَجًّا
جنبانيدنى بر آن وجه كه هر بنا كه برو است منهدم گردد
وَ بُسَّتِ الْجِبالُ
و رانده شود كوهها
بَسًّا
راندنى تا شكسته و پاره پاره گردد
فَكانَتْ
پس برباشد
هَباءً
غبارى كه ديده مىشود با شعاع آفتاب وقتى كه از روزنه درافتد
مُنْبَثًّا
پراگنده و منتشر گشته
وَ كُنْتُمْ
و باشيد شما اى مكلفان در ان وقت
أَزْواجاً ثَلاثَةً
اصناف سهگانه يعنى سه گروه باشيد در سه مرتبه
فَأَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
پس اصحاب دست راست تعظيم مىكند ايشان را چنانچه گوى فلان قوم بزرگانند
ما أَصْحابُ الْمَيْمَنَةِ
چهاند اصحاب دست راست و چه بزرگان و گفتهاند درين استفهام معنى تعجب نيز هست و اصحاب يمين آنهااند كه در وقت اخراج ذريت از صلب آدم ع ايشان به راست وى بودهاند يا نامه اعمال در ان روز بدست راست ايشان دهند يا به بهشت روند و آن بر يمين عرش است و گفتهاند ميمنه بمعنى يمن و بركت است يعنى ايشان ميمون و مبارك قدماند
وَ أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ
و اصحاب دست چپ
ما أَصْحابُ الْمَشْئَمَةِ
چهاند ياران دست چپ و ايشان آنهااند كه بوقت اخراج ذريات در شمال آدم بودهاند يا نامهاى اعمال ايشان بدست چپ ايشان مىدهند يا به دوزخ برند و دوزخ بر چپ عرش است و گفتهاند مشئمه از تشاؤم گرفتهاند يعنى آنان شوم و نامبارك قدماند
وَ السَّابِقُونَ
و پيشىگرفتگان بر همه اقوام يا پيشروان بهشت
السَّابِقُونَ
پيشىگرفتگانند بايمان چون مؤمن آل فرعون و حبيب نجار و ابو بكر صديق رض و مرتضى على رضى اللّه عنهم يا آنان كه به دو قبله نماز گزاردهاند با پيغمبر صلى اللّه عليه و سلّم يا اهل قرآن يا پيشروان بصف جهاد يا سبقتگيرندگان بتكبير اوّل
أُولئِكَ الْمُقَرَّبُونَ
آن گروهاند نزديك گردانيدهشدگان به رحمت و كرامت .