وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ
و يارى كند ترا خداى
نَصْراً عَزِيزاً
يارىكردنى كه درو عزّت و غلبه باشد يعنى تو به آن نصرت قاهره غالب شوى و چون در صلح حديبيه خالى از دغدغه و تردّد نبودند حق سبحانه مىفرمود كه
هُوَ الَّذِي
اوست آنكه
أَنْزَلَ السَّكِينَةَ
فروفرستاد آرامش و سكون
فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ
در دلهاى گرويدگان
لِيَزْدادُوا
تا زياده كنند
إِيماناً
گرويدنى
مَعَ إِيمانِهِمْ
با گرويدن ايشان يعنى بيفزايند يقين خود را با يقين ديگر با ايمانى كه باصول دين داشتند افزون سازند آن را بايمان بفروع شرع
وَ لِلَّهِ
و مر خداى راست -
جُنُودُ السَّماواتِ
لشكرهاى آسمان از ملائكه
وَ الْأَرْضِ
و جنود زمين از مؤمنان مجاهد پس اى اهل ايمان جهاد كنيد و به نصرت الهى واثق باشيد كه هرك را لشكر آسمان و زمين در حكم وى بود بلكه ذرات كونين سپاه او باشد اولياى خود را در وقت غزا با اعداى خود فرونگذارد بيت
نصرت ازو طلب كه بميدان قدرتش * هر ذرّه پهلوانى و هر پشه صفدرى است
وَ كانَ اللَّهُ
و هست خداى
عَلِيماً
دانا بمصالح خلق
حَكِيماً
صواب كار در آنچه كند و از جمله آنست كه سكينه بدلهاى گرويدگان فرستاد
لِيُدْخِلَ الْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ
تا درآرد مردان و زنان گرويده را به بركت رسوخ در دين و ثبات در عقيده
جَنَّاتٍ تَجْرِي
به بوستانها كه مىرود
مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ
از زير منازل آن يا در تحت اشجار آن جويها
خالِدِينَ
در حالتى كه جاويدانند
فِيها
در وى
وَ يُكَفِّرَ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ
و براى آنكه بپوشد از ايشان بديهاى ايشان را يعنى محو گرداند پيش از دخول بهشت تا پاك و پاكيزه در روضه رضوان درآيند
وَ كانَ ذلِكَ
و هست اين وعده مر ايشان را
عِنْدَ اللَّهِ
نزديك خداى يعنى در حكم او
فَوْزاً عَظِيماً
رستگارى بزرگ و چه فوز عظيمتر از آنكه ايشان از مكاره ايمن شوند و بمقاصد فائز گردند .