وَ إِذْ صَرَفْنا
و ياد كن آن را كه بگردانيديم و ميل داديم
إِلَيْكَ
بسوى تو
نَفَراً مِنَ الْجِنِّ
گروهى را از جن و ايشان هفت نفر بودند از اهل نصيبين يا نينوى يا جزيره موصل و نامهاى ايشان بر وجهى كه صاحب عين المعانى تصحيح كرده است اينست 1 شاصر 2 ناصر 3 وش 4 مش 5 ازد 6 ابيان 7 اخقم گويند نه عدد بودهاند 8 ود و 9 وديعه از ايشان بوده و او پسر ابليس است و ده و دوازده نيز گفتهاند و در لباب آورده كه هفتاد تن بودهاند از بنى اقليش و بهر تقدير
يَسْتَمِعُونَ الْقُرْآنَ
مىشنودند قرآن را و گوش مىداشتند
فَلَمَّا حَضَرُوهُ
پس آن هنگام كه حاضر شدند نزديك رسول صلى اللّه عليه و سلّم
قالُوا
گفتند بعضى مر بعضى را كه از روى ادب
أَنْصِتُوا
خاموش باشيد تا بشنويد در تفاسير هست كه از غايت حرص استماع قرآن بر زبر يكديگر مىافتادند
فَلَمَّا قُضِيَ
پس چون گذارده شد قرائت و اتمام رسيد ايمان آوردند به آن حضرت صلى اللّه عليه و سلّم و خبرها پرسيدند و رسول اللّه صلى اللّه عليه و سلّم ايشان را به رسالت قوم ايشان نامزد كرد و ايشان
وَلَّوْا
بازگشتند
إِلى قَوْمِهِمْ
بسوى قوم خويش
مُنْذِرِينَ
بيمكنندگان و خوانندگان باسلام
قالُوا يا قَوْمَنا
گفتند اى گروه ما
إِنَّا سَمِعْنا كِتاباً
به درستى كه ما شنيديم كتابى را كه از نزديك خداى تعالى
أُنْزِلَ
فروفرستادهشده
مِنْ بَعْدِ مُوسى
بعد از كتاب موسى
مُصَدِّقاً
تصديقكننده
لِما بَيْنَ يَدَيْهِ
مر آن چيزى را كه پيش ازو بوده از كتب يا موافق آنها گويند آن جنيان يهودى بودند و از نزول انجيل خبر نداشتند يا اعتبار نمىكردند آن را چنانچه معتقد يهود است از ان جهت گفتند انزل من بعد موسى
يَهْدِي
راه مىنمايد آن كتاب
إِلَى الْحَقِّ
بسوى حق يعنى آنچه درست و راست است از عقائد
وَ إِلى طَرِيقٍ مُسْتَقِيمٍ
و به راهى راست يعنى رساننده به منزل مقصود
يا قَوْمَنا أَجِيبُوا
اى گروه ما اجابت كنيد
داعِيَ اللَّهِ
خواننده خداى يعنى محمد مصطفى صلى اللّه عليه و سلّم را
وَ آمِنُوا بِهِ
و ايمان آريد و به دو تصديق كنيد اخبار او را
يَغْفِرْ لَكُمْ
تا بيامرزد خداى
مِنْ ذُنُوبِكُمْ
بعضى از گناهان شما را كه مظالم نباشد و گفتهاند همه گناهان را
وَ يُجِرْكُمْ
و برهاند شما را
مِنْ عَذابٍ أَلِيمٍ
از عذابى دردناك .