أُولئِكَ
آن گروه كه با پدر و مادر نيكوئى كرده شكر نعمت بجاى آورند
الَّذِينَ نَتَقَبَّلُ
آنانند كه قبول كرده شود
عَنْهُمْ
از ايشان
أَحْسَنَ ما عَمِلُوا
نيكوترين آنچه كردهاند قولى آنست كه احسن بمعنى حسن باشد يعنى همه عملهاى نيك ايشان رقم قبول يابد
وَ نَتَجاوَزُ
و درگذرانيده شود
عَنْ سَيِّئاتِهِمْ
از گناهان ايشان و حفص رح در هر دو فعل بنون مفتوحه مىخواند و بنصب احسن يعنى ما قبول كنيم طاعات ايشان و درگذرانيم سيئات ايشان و معدود باشند
فِي أَصْحابِ الْجَنَّةِ
در ميان اهل بهشت
وَعْدَ الصِّدْقِ
وعده داد خدا وعده راست در قبول نيكى و تجاوز از بدى
الَّذِي كانُوا
آن وعده كه بودند در دنيا
يُوعَدُونَ
وعده داده شدهاند به آن و آن وعده درين آيت است كه
وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
الآية
وَ الَّذِي قالَ
و آنكس كه گفت
لِوالِدَيْهِ
مر پدر و مادر خود را وقتى كه او را بايمان به آخرت مىخواندند
أُفٍّ لَكُما
كراهت و ننگ مر شما را
أَ تَعِدانِنِي
آيا وعده مىدهيد مرا
أَنْ أُخْرَجَ
آنكه بيرون آورده شوم از قبر يعنى مرا بعد از مرگ برانگيزند و زنده از قبر آرند
وَ قَدْ خَلَتِ الْقُرُونُ
و به درستى كه بگذشته قرنها بسيار
مِنْ قَبْلِي
پيش از من و يكى باز نيامده است
وَ هُما يَسْتَغِيثانِ اللَّهَ
و پدر و مادر او استغاثه مىكردند به خداى و مىگفتند
وَيْلَكَ آمِنْ
واى بر تو ايمان آر به قيامت
إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ
- به درستى كه وعده خداى در بعث و حشر
حَقٌّ
راست است
فَيَقُولُ
پس آنكس مىگفت
ما هذا
نيست اينكه شما مىخوانيد بدان
إِلَّا أَساطِيرُ الْأَوَّلِينَ
مگر افسانههاى پيشينيان و اباطيلى و اكاذيبى كه نوشتهاند جمعى گويند اين آيت در شان عبد الرحمن بن ابو بكر رض فرود آمده قبل از اسلام او و عائشه رض اين قول را منكر است و صحيح آنست كه در باب كافرى كه در والدين خود عاق بوده نازل شده است
أُولئِكَ
آن گروه عاق و منكر
الَّذِينَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ
آنانند كه واجب شد بر ايشان كلمه عذاب و باشند
فِي أُمَمٍ قَدْ خَلَتْ
با گروهى چند از كفّار كه گذشتهاند
مِنْ قَبْلِهِمْ
پيش از ايشان
مِنَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ
از ديو و آدمى
إِنَّهُمْ
به درستى كه ايشان و آنان
كانُوا
هستند
خاسِرِينَ
زيانزدگان -