إِنَّا كاشِفُوا الْعَذابِ
به درستى كه ما نيز بردارنده عذابيم از ايشان
قَلِيلًا
زمانى اندك يعنى قحط را ببريم به دعاى پيغمبر ع به آخر اعمار ايشان اما هيچ فائده ندهد -
إِنَّكُمْ عائِدُونَ
به درستى كه شما بازگروندگانيد بكفر آوردهاند كه بوقت قحط ابو سفيان با جمعى از قريش به مدينه آمدند و به خدا و رحم سوگند به پيغمبر عليه الصلاة و السلام دادند و آن حضرت ص دعا فرموده بلاى قحط مندفع شد و ايشان همچنان بر كفر راسخ بودند و بقول بعضى كه دخان را از علامات قيامت گيرند چون مردمان دعا و زارى كنند بعد از چهل روز دخان مرتفع شود و ايشان بازگردند به همان حال كه داشته باشند از شرك و فسق
يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرى
ياد كن روزى را كه بگيريم كافران را گرفتن بزرگ يعنى روز قيامت و در تفسير دمياطى آورده كه مراد روز بدرست كه حق تعالى وعيد مىكند مشركان را كه در آن روز بگيريم شما را به عقوبت عظيم از قتل و اسر
إِنَّا مُنْتَقِمُونَ
به درستى كه ما انتقامكنندهايم در آن روز
وَ لَقَدْ فَتَنَّا
و به درستى كه ما امتحان كرديم
قَبْلَهُمْ
پيش از كفّار مكّه
قَوْمَ فِرْعَوْنَ
گروه قبط را از ملازمان فرعون
وَ جاءَهُمْ
و آمد ايشان را
رَسُولٌ كَرِيمٌ
پيغمبرى بزرگوار در حسب و نسب يعنى موسى بن عمران على نبينا و عليه السلام
أَنْ أَدُّوا إِلَيَّ
بهآنكه ادا كنيد يعنى دست بازداريد و بفرستيد با من
عِبادَ اللَّهِ
بندگان خدا يعنى بنى اسرائيل را
إِنِّي لَكُمْ
به درستى كه من مر شما را
رَسُولٌ أَمِينٌ
فرستادهام امين بوحى و متهم نيستم در نيكخواهى خلق
وَ أَنْ لا تَعْلُوا
و آمدم بهآنكه سركشى نكنيد و كبر نياريد
عَلَى اللَّهِ
بر خداى و اهانت وحى او ننمائيد
إِنِّي آتِيكُمْ بِسُلْطانٍ
به درستى كه من آرندهام بشما حجتى
مُبِينٍ
روشن بر صدق مدعاى خود فرعونيان بعد از استماع اين سخن قصد آزار موسى عليه السلام كردند موسى فرمود
وَ إِنِّي عُذْتُ
و به درستى كه من پناه بردم
بِرَبِّي وَ رَبِّكُمْ
به پروردگار خود و به پروردگار شما
أَنْ تَرْجُمُونِ
از آنكه مرا سنگسار كنيد يا بكشتيد يا دشنام دهيد كه وى نگهدار من است
وَ إِنْ لَمْ تُؤْمِنُوا لِي
و اگر باور نمىداريد مرا و نمىگرويد به من
فَاعْتَزِلُونِ
پس كرانه كنيد از من و ميازاريد مرا مصرعه
مرا بخير تو اميد نيست بد مرسان
ايشان سخن آن حضرت ص قبول نكرده آغاز جفا كردند بدست و زبان
فَدَعا رَبَّهُ
پس بخواند موسى عليه السلام پروردگار خود را
أَنَّ هؤُلاءِ
بهآنكه اين گروه قبطيان
قَوْمٌ مُجْرِمُونَ
گروهىاند مصر بكفر و كبر يعنى ايشان را هلاك كن كه مشركانند حق تعالى دعاى وى اجابت كرد و گفت
فَأَسْرِ بِعِبادِي لَيْلًا
پس ببر بندگان مرا به شب از مصر
إِنَّكُمْ مُتَّبَعُونَ
به درستى كه شما از پى درآمدشدگانيد يعنى چون شما برويد فرعون و قوم او خبردار شوند و از پى شما درآيند و بلب دريا رسيده تو عصا بر دريا زن كه بشگافد درو راهها پديد آيد تا بنى اسرائيل بگذرند .