وَ قِيلِهِ
و نزديك خدا است دانستن قول رسول صلى اللّه عليه و سلّم آنجا كه گفت
يا رَبِّ
اى پروردگار من
إِنَّ هؤُلاءِ
به درستى كه اين گروه يعنى معاندان قريش
قَوْمٌ
گروهىاند كه از روى عناد و مكابره
لا يُؤْمِنُونَ
نمىگروند
فَاصْفَحْ
پس اعراض كن
عَنْهُمْ
از دعوت ايشان يا روى بگردان از مكافات ايشان
وَ قُلْ سَلامٌ
و بگو تسليم و متاركه از شما مطلوب من است اين حكم به آيت قتال منسوخ است
فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ
پس زود باشد كه بدانند عاقبت كفر خود را وقتى كه عذاب بر ايشان فرود آيد در دنيا در روز بدر و در عقبى بدخول در نار
سورة الدّخان
مكيّة و هى تسع و خمسون آية
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ حم
امام ابو الليث رح در تفسير خود از امام محمد حكيم ترمذى قدس سرهما نقل مىكند كه حق سبحانه جميع احكام و قصص را كه در سوره مصدّره بحروف مقطعه مجتمع است در ان حروف جمع كرده مجملا و چون آن را نشناسد مگر صاحب نبوت و ولايت پس مر او را براى تفهيم عوام در جميع سوره تفصيل داده و گفتهاند آن حروف اشارت است بكلمات چنانچه در رحم گفتهاند حميت المحبين حمايت كردم دوستان خود را از توجه بما سواى و گويند معنى او آن است كه حمّ اى قضى يعنى كارى ساخته شده و مهمى پرداخته گشته
وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ
سوگند بكتاب هويدا كه قرآن است كه بمحض كرم
إِنَّا أَنْزَلْناهُ
به درستى كه ما فرستاديم او را
فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ
در شبى بزرگ و با بركت كه شب قدر است و كدام بركت برابر آنكه در ان شب كتاب كريم كه سبب منافع دينى و دنيوى و واسطه مطالب صورى و معنويست از لوح محفوظ به آسمان دنيا شرف نزول ارزانى داشته
إِنَّا كُنَّا
به درستى كه هستيم ما
مُنْذِرِينَ
بيمكننده بانزال قرآن درين شب و جمعى برانند كه ليله مباركه شب براتست و آن شب نيمه شعبان است و بركت او در نزول ملائكه و اجابت دعوت و فصل اقضيه و تقسيم نعم است
فِيها
درين شب
يُفْرَقُ
جدا كرده و فصل داده شود
كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ
هر امرى كه حكم كرده شده است در همه سال از ارزاق و آجال و شب برات از ليالى فاضله است كه بدين امت دادهاند در حديث آمده كه درين شب بيامرزند از گناهكاران بعدد هر موى كه بر گوسفندان بنى كلب است و درين شب آب زمزم زياده مىشود و صاحب كشاف آورده كه در خبر است كه هر كه درين شب صد ركعت نماز بگزارد حق سبحانه صد فرشته فرستد تا با وى باشند سى ملك وى را بشارت دهند به بهشت و سى فرشته ديگر او را ايمن سازند از عذاب دوزخ و سى ديگر او را بازدارند از آفات دنيا و ده ملك ديگر دفع مكائد شيطان مىكنند از وى و درين شب وظائف نعمت بر بندگان قسمت مىنمايند
أَمْراً
فرموديم فرمودنى بفصل قضايا درين شب
مِنْ عِنْدِنا
از نزديك ما
إِنَّا كُنَّا
به درستى كه هستيم ما
مُرْسِلِينَ
فرستنده ترا كه محمدى ص -