وَ اذْكُرْ عِبادَنا
و ياد كن بندگان ما را
إِبْراهِيمَ
ابراهيم را
وَ إِسْحاقَ
و پسر او اسحاق ع را
وَ يَعْقُوبَ
و نبيره وى يعقوب ع را
أُولِي الْأَيْدِي
خداوندان دستها
وَ الْأَبْصارِ
و ديدها مراد اعمال شريفه و علوم نافعه است تعبير كرد بدست از عمل كه اكثر آن به مباشرت ايدى باشد و بديده از معارف كه اقواى مبادى آن ابصارست يا مراد از ايدى قوت در طاعت است و از ابصار بصيرت در دين
إِنَّا أَخْلَصْناهُمْ
به درستى كه ما خالص گردانيديم ايشان را
بِخالِصَةٍ
بخصلتى پاك از شوائب معايب يا نعمتى خالص از لوث مثالب كه آن
ذِكْرَى الدَّارِ
ياد كردن سراى آخرت است چه مطمح نظر انبياء عليهم السلام جز بفوز لقاى حضرت كبريا نيست و آن در آخرت ميسر مىشود
وَ إِنَّهُمْ *
و به درستى كه اين پيغمبران ع
عِنْدَنا
نزديك ما
لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْأَخْيارِ
از جمله برگزيدگان و نيكانند
وَ اذْكُرْ إِسْماعِيلَ
و ياد كن اسماعيل ذبيح ع را
وَ الْيَسَعَ
و اليسع بن اخطوب را كه خليفه الياس عليه السلام بود و به آخر خلعت پيغمبرى يافت
وَ ذَا الْكِفْلِ
و خداوند پايندانى را كه بشر بن العيف بوده و صد پيغمبر را كه از قتل مىگريختند كفيل شده و در تبيان گفته كه او پسر ايوب ع است و بعد از پدر مبعوث شده بقومى از شام و خدا او را ذو الكفل نام نهاد و بعضى او را همان اليسع دانند كه از الياس ع متكفل شد كه بامر دين قيام نمايد و برين تقدير عطف او بر اليسع از قبيل عطف صفت باشد بر موصوف
وَ كُلٌّ
و همه اين نام بردگان بودند
مِنَ الْأَخْيارِ
از برگزيدگان خلق
هذا
اين خبر انبياء ع
ذِكْرٌ
يادكردنيست ترا كه محمدى ص و قوم ترا
وَ إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ
و به درستى كه مر پرهيزگاران را
لَحُسْنَ مَآبٍ
نيكوئى بازگشتنى است و آن بازگشتنى
جَنَّاتِ عَدْنٍ
بوستانهاى اقامت است
مُفَتَّحَةً
در حالتى كه گشاده باشد
لَهُمُ الْأَبْوابُ
براى ايشان درهاى آن بوستان
مُتَّكِئِينَ
ايشان تكيهزدگان باشند بر آن تختها
فِيها
در ان باغها چنانچه متنعمان براى راحت
يَدْعُونَ
مىخواهند و مىخوانند
فِيها
در ان بوستانها
بِفاكِهَةٍ كَثِيرَةٍ
ميوه بسيار را چه تفكر براى تلذذ است و تغذى به جهت تحلل و آنجا تحليل نباشد پس از مطاعم بفواكه ميل بيشتر كنند
وَ شَرابٍ
و ديگر خواهند آشاميدنى بسيار
وَ عِنْدَهُمْ
و نزديك ايشان باشند
قاصِراتُ الطَّرْفِ
كوتاه چشمان يعنى زنانى كه از غير شوهر چشم بازگيرند
أَتْرابٌ
همزادان يعنى همه ايشان در يك سن و گفتهاند تمام زنان بهشت در سن مساوى ازواج باشند كه مجموعه سى و سهساله و بعضى برانند كه مراد از اتراب آن است كه همه زنان مساوى باشند در حسن يعنى هيچ يك را بر ديگرى فضل نبود در ان تا طبع بفاضله كشد و از مفضوله منصرف گردد .