اكنون به بررسى سند اين روايت مى پردازيم وسخن را از " محمد بن
إسحاق " شروع مى كنم كه در اين تصحيح ، طريق أو نام برده شده است .
" الدارقطني " درباره ء أو مىنويسد :
اختلف الأئمة فيه وليس بحجة أنما يعتبر به ، ( 1 )
أئمة درباره ء أو اختلاف كرده اند وحجت نيست . فقط اعتباري به أو مى شود .
همچنين به نقلهاى متعدد تضعيف " محمد بن إسحاق " از " أحمد بن
حنبل " نقل شده است :
" أبو داود " مى گويد :
وسمعت احمد ذكر محمد بن إسحاق ، فقال : كان رجلا يشتهى
الحديث ، فيأخذ كتب الناس فيضعها في كتبه ، ( 2 )
از " أحمد بن حنبل " درباره " محمد بن إسحاق " شنيدم كه گفت : أو
مردى بود كه هواي حديث داشت . پس كتابهاى رواة را مى گرفت
وآنها را در كتابهاى خودش قرار مى داد .
وهمچنين " المروزي " مى گويد :
قال أحمد بن حنبل : كان ابن إسحاق يدلس . . . و . . . قدم ابن
إسحاق بغداد ، فكان لا يبالي عمن يحكى ، عن الكلبي وغيره ، ( 3 )
و " أحمد بن حنبل " گفت : " محمد بن إسحاق " تدليس مى كرد
ووقتي وارد بغداد شد ، پروا نداشت از چه كسى نقل حديث كند ، از كلبى
يا غير أو .
هامش
1 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 43 و 44 .
2 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، حيدرآباد 1326 ، ج 9 ، ص 43 .
3 . ابن حجر ، تهذيب التهذيب ، ج 9 ، ص 43 .