همچنين در آيهء شريفه سوره " الرحمن " بنا به جر " نحاس " ، زمخشري
جر به جوار را مطرح نكرده وگفته عطف به " نار " است ( 1 ) ومعنا با اين
قراءت چنين مى شود : " شواظ آتش ( لهيب آتش ) وشواظ نحاس ( لهيب
فلز مس يا روى مذاب ) را خداوند بر شما فرود آرد " . توجه شود كه يكى
از معاني " نحاس " فلز روى مذاب است .
احتمال نيز داده شده است كه در اينجا " شئ " در تقدير باشد ودر
أصل چنين باشد : " ويرسل عليكما شواظ من نار وشئ من نحاس " .
در اينجا ، برخى براي فرار از پذيرش حكم مسح پا ، وجه ديگرى را
براي جر " أرجل " ذكر كرده اند وگفته اند : عطف " أرجل " به " رأس " ، نه به
خاطر اين است كه هر دو حكمشان مسح است ، بلكه به خاطر نكته
ديگرى است كه اين دو به يكديگر عطف شده اند . آن نكته اين است كه
چون غسل پا مظنهء اسراف بوده است واحتمال آن مى رفت كه هنگام
غسل پا اسراف شود ، " أرجل " عطف به " رأس " شده تا بفرمايد در مسح
پاها به كمترين مقدار غسل اكتفا كنيد واسراف نكنيد .
ضعف اين سخن چنان است كه مى بينيد .
از مباحث گذشته دانسته شد كه در آيهء شريفه وضو ، جر " أرجل " به
خاطر خفض به جوار درست نيست وتنها تركيب صحيح آن ، عطف به
" رءوسكم " است كه با اين تركيب ، صحت مسح پاها ثابت مى شود .
هامش
1 . الكشاف ، ج 4 ، سوره الرحمن .