بايد هر يك از دو قراءت را بررسى كنيم تا وظيفهء متوضى را از ديدگاه
قرآن كريم بفهميم .
قراءت به جر ( أرجل )
براي كسى كه اندك آشنايى با زبان عربى داشته باشد ، هيچ گونه شكى
وجود ندارد كه وقتي " أرجلكم " به جر خوانده شود ، معطوف به " رؤس "
است وهر حكمي كه براي " رأس " ذكر شود ، براي پاها نيز مى باشد . بنابر
اين ، در حقيقت تفاوت قابل اعتنايى ندارد با اين كه مستقيما فرموده بود :
" امسحوا بارجلكم " ، پاهايتان را مسح كنيد .
در اينجا اگر كسى مدعى شود كه كلام گرچه ظهور ، بلكه صراحت در
آن دارد كه " أرجلكم " عطف بر " رؤس " است وپاها حكم سر را دارد ، ولى
ادلهء خارجيه ( 1 ) مى گويد پاها حكم سر را ندارند وحكم آنها شستن است ،
نه مسح .
در پاسخ مى گوييم :
أولا : همان طور كه بعدا بررسى خواهد شد ، چنين دليل صحيح وبدون
معارضي نداريم . ( 2 )
ثانيا : بر فرض كه چنين أدله اى وجود داشته باشد ، دلالت آنها غير
قطعي است . از آن طرف ، ظهور نزديك به صراحت آية به گونه اى است كه
تصرف در آن مستهجن است واز كلام الله مجيد كه در عالي ترين درجات
فصاحت وبلاغت است ، به دور مى باشد .
اگر " أرجل " معطوف بر " رؤوس " نباشد وحكم آن را نداشته باشد ،
هامش
1 . يعنى دلايل شرعي ديگر غير از اين آيهء شريفه . ( ويراستار )
2 . مبحث وضو در سنت ، ص 40 .