أو در استدلال بر اين كه تنها مسح بعض سر واجب است ، از گروهى از
أهل عربيت چنين نقل مى كند :
هر گاه " باء " بر متعلق فعلى وارد شود كه به خودى خود متعدي است ،
براي تبعيض است ، مثل : آية كريمه * ( وامسحوا برءوسكم ) * ، ولى
اگر فعل به خودى خود متعدي نبود ، " باء " براي الصاق است ، مثل :
قول خداوند : * ( وليطوفوا بالبيت العتيق ) * . ( 1 )
برخى گفته اند أساسا تفاوت مثل " مسحت المنديل " ( 2 ) با " مسحت
بالمنديل " يا " مسحت الحائط " ( 3 ) با " مسحت يدي بالحائط " در آن است كه
بدون " باء " ظهور در استيعاب دارد ودومى ظهور در تبعيض .
" ابوالسعود " در تفسير آيهء كريمه مى گويد :
تحقيق آن است كه " باء " بر تضمين معنى الصاق در فعل دلالت دارد ،
گويا گفته شده است : " والصقوا المسح برءوسكم " واين اقتضاى
استيعاب ، يعنى مسح تمام سر ندارد ، بر خلاف جايى كه بگويد :
" امسحوا رءوسكم " كه مثل قول خداوند است * ( فاغسلوا
وجوهكم ) * . ( 4 )
بنابر اين ، اكثريت قوى فقهاى أهل تسنن ، مسح بعض سر را كافى
مى دانند . فقهاى شيعه نيز همگى مسح تنها قسمتى از سر را واجب
مى دانند وشرط مى كنند كه حتما اين بخش سر بايد جلوى سر باشد . البتة
در تعيين مقدار لازم از آن اختلاف است . مشهور بين فقهاى شيعه آن
هامش
1 . وطواف را گرد خانهء كعبه بجاى آرند . الحج ، آيهء 29 .
2 . بر حوله دست كشيدم .
3 . بر ديوار دست كشيدم .
4 . ج 2 ، ص 10 .