باز يا بسته بودن باب اجتهاد
آخرين مطلبي كه در اين مختصر به آن اشاره مى كنيم ، مسألهء انفتاح يا
انسداد باب اجتهاد است . در زمان ما اكثريت أهل تسنن ، مگر جمعى از
محققين آنها ، قائل به انسداد باب اجتهاد هستند .
" شيخ احمد عبد الرحيم " از علماى أهل تسنن ، مجتهدين را به طبقات
سه گانه تقسيم مى كند وطبقهء سوم را " مجتهدين منتسب " مىنامد ، وآنگاه
وظيفهء عموم مردم را پيروى از چنين مجتهدانى معرفى مى كند .
مقصود أو از " مجتهد منتسب " چنان كه در عباراتش آمده است ،
مجتهدي است كه به يكى از مذاهب أربعة ( شافعي ، حنبلي ، مالكي ،
حنفي ) منسوب باشد وچيزى بر خلاف اجتهاد آن چهار مذهب ، اجتهاد
نكند . أو مى گويد :
طبقهء سوم كساني از مسلمين هستند كه از رأس سده ء چهارم پيدا
شدند . بر عامي واجب است كه از مجتهد منتسب به يكى از مذاهب
أربعة تقليد كند ، نه غير . زيرا مجتهد مستقل تا امروز محال است . ( 1 )
هامش
1 . نقل از رسالهء " الانصاف " نوشتهء دهلوى ، ص 7 .