از " معاذ " روايت شده است هنگامى كه پيامبر أو را به سوى يمن
مى فرستاد ، فرمود : اگر قضاوتى براي تو پيش آمد ، چه خواهى كرد ؟
گفت : به كتاب خدا داورى مى كنم . فرمود : اگر در كتاب خدا نبود ، چه ؟
گفت : به سنت رسول خدا صلى الله عليه وسلم قضاوت مى كنم . فرمود :
اگر در سنت رسول خدا هم نبود ، چه ؟ گفت : به رأى ونظر خودم
اجتهاد مى كنم ونمى ترسم . " معاذ " نقل كرد كه پيامبر به سينه اش زد
وفرمود : سپاس خدايى را كه فرستاده ء رسول خدا را به آنچه رسولش را
راضى مى كند ، موفق كرد .
" ابن حزم " درباره استدلال به اين حديث بر جواز اجتهاد به رأى
مى گويد : " احتجاج به اين خبر جايز نيست ، زيرا تنها از طريق " حارث بن
عمرو " روايت شده وأو مجهول است وهيچ كس نمى داند أو كيست ؟ "
" بخارى " در " تاريخ الأوسط " مى گويد :
" حارث " - راوي اين حديث - شناخته نمى شود ، مگر به اين حديث
وصحيح نيست . آن گاه " حارث " از افرادى از أهل " حمص " روايت
مى كند كه معلوم نيست چه كساني هستند ؟ به علاوة ، اين روايت هرگز
در عصر صحابه شناخته نشده وهيچ كس آن را ذكر نكرده است ،
همچنين در عصر تابعين ، تا آن كه " أبو عون " آن را از ناشناخته اى
گرفته است ووقتي أصحاب رأى آن را نزد " شعبه " يافتند ، در هر جا
پخش كردند ودر دنيا اشاعه دادند .
همچنين " ابن حزم " مى گويد :
دليل وضع اين خبر وبطلانش آن است كه محال است كه رسول خدا
بگويد : " اگر در كتاب خدا نيافتيد ونه در سنت رسول خدا " ، در حالي كه
تشيع در تسنن ( فارسي ) — صفحة 132
مساهمون: السيد محمد رضا المدرسي
ص١٣٢