اجتهاد به معناى خاص
براي اجتهاد به معناى خاص نيز تعريف هايى ارائه شده است . برخى
آن را مرادف با قياس گرفته اند ، چنان كه " امام شافعي " اجتهاد وقياس را
مترادف مى داند ومى گويد : اين دو ، اسم براي يك معنا هستند . ( 1 ) برخى
ديگر آن را مرادف رأى دانسته اند . در " مصادر التشريع " در تعريف اجتهاد
مىنويسد :
بذل الجهد للتوصل إلى الحكم في واقعة لا نص فيها بالتفكير
واستخدام الوسائل التي هدى الشرع إليها للاستنباط بها
فيما لا نص فيه ، ( 2 )
به كار بستن سعى وتلاش براي دست يافتن به حكم ، در واقعه اى كه
نصى در مورد آن نيست ، به وسيلهء انديشيدن وبهره گرفتن از راههايى
كه شرع نشان داده است تا با آن ها در مواردى كه نصى وجود ندارد ،
استنباط صورت گيرد .
هامش
1 . شافعي ، الرسالة ، طبع مصر ، ص 477 .
2 . مصادر التشريع ، ص 7 .