4 - ترجيح دنيا بر آخرت و همين چهار چيز است كه اساس علم و عمل شمرده مىشود . بعد ميفرمايد :
إِنَّ هذا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولى
( شرحى كه گفته شد بحقيقت در كتب رسولان پيشين ذكر شده ) . تمامى پيغمبرانى كه گذشتهاند مقصود از بعثت و تعليم آنها همين چهار چيز بوده است .
همينطور در سورهء و العصر نيز اين چهار چيز بيان شده است و ما آن را هم تفسير و تشريح ميكنيم .
إِنَّ الْإِنْسانَ لَفِي خُسْرٍ
( بىشك آدمى همه در خسارت و زيانست ) ما در سابق گفتيم كه نوزده قوهء مخالف هم در آدمى وجود دارد ، ده حواس ظاهرى و باطنى ، دو شهوت و غضب و هفت تا هم قوهء نباتى است و اين قواى نوزدهگانه پاسبانها و نگهبانهائى هستند كه بر دوزخ بدن گماشته شدهاند و تمام آنها انسان را به طرف دنيا و حطام و لذائذ دنيوى جلب ميكنند و تنها عقل است كه جلوگيرى مينمايد . اما او هم در مقابل همهء اين قوى ضعيف است و از عهده برنمىآيد و از اين ثابت مىشود كه انسان در مقابل حملات قواى مزبور و سمپاشيهائى كه ميكنند پيوسته در مخاطره است و فقط كسانى مستثنى هستند كه نزدشان ترياق روحانى است و اين ترياق مركب از چهار چيز است : اولى كمال قوهء نظرى كه آن را در اين الفاظ بيان نموده - :
إِلَّا الَّذِينَ آمَنُوا
( مگر كسانى كه ايمان آوردهاند ) . ديگر قوهء عملى كه در اين آيه اشاره به آن شده
وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ
( و كسانى كه اعمال خوب كرده و نيكوكار شدند ) و آن ديگر تكميل قوهء نظرى سايرين كه اين آيه حاوى آنست :
وَ تَواصَوْا بِالْحَقِّ
( مردم را به درستى و راستى توصيه و سفارش كنند ) .
چهارمين - تكميل قوهء عملى ، چنان كه فرموده - :
وَ تَواصَوْا بِالصَّبْرِ
( و نيز به صبر و پايدارى توصيه نمودند ) . در اينجا ممكن است ايراد شود كه در اين آيه بجز از صبر ذكر ديگرى نيست و از يك صبر تنها چگونه قوهء عملى تكميل مىشود . جوابش اين است كه آنچه شرور و بديهائى كه هستند تماما نتيجهء دو چيزند يكى شهوت و ديگرى غضب . شهوت سبب هر نوع سفالت و بدكاريست و غضب باعث سفاكى و خونريزى مىشود و مبنى بر همين است كه هنگامى كه خدا خواست آدم را بيافريند فرشتگان گفتند :