حتى الامكان احتياط كرد كه تا وقتى كه براى ثبوت آن شهادت قطعى بدست نيامده به آن اعتبار نكنيم و نگوئيم كه آن واقع شده است ، قرآن مجيد چون قطعى الثبوت است لذا در هر جا كه ذكرى از خرق عادت شده واجب التسليم خواهد بود ، ليكن اين امر را بايد قبلا با نهايت دقت رسيدگى كرد كه فى الواقع الفاظ قرآن مجيد در اثبات آن قطعى الدلاله هستند يا نه ؟
در ميان مفسرين آنهائى كه محقق گذشتهاند مثل قفال ، ابو مسلم اصفهانى ، ابو بكر اصم و غيره از روى تحقيقات آنها خرق عادت خيلى كم در قرآن مجيد مذكور - است و آنچه هم كه واقعا ذكر شده كه ميتواند صحت آن را انكار كند ؟
در خاتمهء بيان تذكر اين مطلب را لازم ميدانيم كه فرقهء اشاعره و مسلمانان عام امروز مفهوم خرق عادات را بدرجهاى وسعت و بسط دادهاند كه هرگونه محالات و ناممكنات حقيقى هم داخل در اين دائره شده و جزو خوارق عادات قرار ميگيرند و حاشا كه ما طرفدار آنها باشيم . ما امكان آنها را هيچوقت دعوى نميكنيم . آدمهائى كه از مدتى غرق شدهاند از انداختن يك سنگريزه در دريا آنها را زنده كردن خرق عادت نيست بلكه محال و ممتنع مىباشد و مقصود ما از جواز خرق عادت اين نيست كه امثال اين گونه خرافات يا روايات مجعول دور از كار را صحيح بدانيم .
تاريخ علم كلام ( به همراه تاريخ علم كلام جديد ) — صفحة علم كلام جديد 112
مساهمون: سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى
صعلم كلام جديد ١١٢