كار گرفته مىشود و يا آنها را اثر نظام عصبى انسان ميدانستند ، ليكن پس از تجربههاى مكرر و دقيق مجبور شدند كه اعتراف كنند كه اين خرق عادات حقيقى و واقعى هستند »
بعد از آن در انگلستان و امريكا براى تحقيق در اين امر انجمنى برقرار گرديد كه رياست آن باهيزلوب و هودسن بوده است . انجمن مزبور مدت قريب به دوازده سال مشغول تحقيقات بوده تا در سال 1899 به تحقيقات خود خاتمه داده و در نتيجه صحت واقعات مزبور را اعتراف نمود . هيزلوب رأيى كه درينباب صادر نموده بعضى جملات آن اين است :
« من اميدوارم كه پس از چندى جلو تمام دنيا با دلايل قطعيه ثابت كنم كه بعد از اين جهان فانى جهان ديگرى هم وجود دارد . من با چشمان خودم خرق عاداتى ديدم كه نمىشود دربارهء آنها احتمال هيچگونه شعبده و فريب داد » .
بعضى جملات گزارش هودسن بقرار زير است - « عنقريب براى جهان يك سلسله اطلاعات مهمى حاصل خواهد شد و من اميد است كه در عرض يكى دو سال راجع به قوانين فطرى حيات انسان تفسيرات تازهاى به دنيا تقديم نمايم . اگر پروفسور هيزلوب ادعا مىكند كه با ارواح مردگان صحبت داشته اين ادعاى او راست و مطابق با واقع است »
يك نفر مدير جريده از هودسن در اين باب مستفسر شد و او جوابى كه داده بدين قرار است : من و پروفسور هيزلوب با هم شروع به تحقيقات نموديم ، ما هر دو طبيعى و دهرى مذهب بوديم و به چيزى عقيده نداشتيم و از تحقيقات هم غرض ما اين بوده كه از مدعيان روحانيت در شعبدهبازيهاى كه ميكنند پرده درى كرده باشيم ليكن حاليه من قائلم كه با مردگان مىشود حرف زد و در اين باب مخصوصا دلايل و اماراتى در دست است كه هيچ قابل ترديد نيستند . »
پروفسور كوكس كه رئيس انجمن علمى همايونى است در يك مجمع عام گفت كه : « من چيزى كه ميخواهم اظهار كنم فقط اين نيست كه اين امر ممكن است بلكه ميگويم كه آن بالكل حقيقت واقعى است . فاضل مشار اليه كتابى در خصوص اسپريچوليزم يعنى اصول روحانيت نوشته كه آن چندين بار بچاپ رسيده است ، در اين كتاب او
تاريخ علم كلام ( به همراه تاريخ علم كلام جديد ) — صفحة علم كلام جديد 105
مساهمون: سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى
صعلم كلام جديد ١٠٥