تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ علم كلام ( به همراه تاريخ علم كلام جديد ) — صفحة تاريخ علم كلام 139

مساهمون:

صتاريخ علم كلام ١٣٩
آنكه چيزى نيست مگر اينكه گويا به حمد الهى است يعنى هر چيز در حمد و ثناى الهى رطب اللسانست مثال ( 5 ) در قرآن مجيد است ،
قالَ رَبِّ اجْعَلْ لِي آيَةً قالَ آيَتُكَ أَلَّا تُكَلِّمَ النَّاسَ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ إِلَّا رَمْزاً
معنى آنكه زكريا گفت بار الها يك نشانه و حجتى براى من مقرر كن خدا گفت نشانهء آن اينست كه تا سه شبانه روز جز به اشاره با مردم سخن نگوئى . مفسرين عموما ميگويند كه خدا براى فرزند شدن زكريا اين نشانه را مقرر كرده بود كه تا سه روز زبانش بند آمده جز بايماء و اشاره هيچ حرف نميتوانست بزند . بر آن اعتراضى كه بوده است اينكه اولا اين قضيّه بر خلاف عقل است . دوم اينكه اولاد شدن را مناسبتى با آن نيست . مفسّرين ميگويند كه آن خرق عادت است و خرق عادت جايز مىباشد . ابو مسلم اصفهانى ميگويد كه مراد از بند شدن زبان اعتكاف است چه در آن زمان در حال اعتكاف جز بايماء و اشاره سخن نميگفتند . خدا به زكريا گفت هر وقت مشغول عبادت و اعتكاف شدى براى تو فرزند خواهد شد . امام رازى اين قول ابو مسلم را نقل كرده ميگويد : و هذا لقول عندي حسن معقول و ابو مسلم حسن الكلام فى التفسير كثير الخوض على الدقائق و اللطائف و اين قول نزد من بهتر و قريب بعقل است و ابو مسلم سخنانش در تفسير نهايت مرغوب و اكثر ، دقائق و لطائفى پديد مىآورد . مثال ( 6 ) - در قرآن مجيد در ترجمهء حالات سليمان مذكور است :
وَ وَرِثَ سُلَيْمانُ داوُدَ وَ قالَ يا أَيُّهَا - النَّاسُ عُلِّمْنا مَنْطِقَ الطَّيْرِ
. و سليمان وارث سلطنت داود شد و بمردم گفت كه ما را زبان مرغان آموختند . اشاعره ميگويند كه پرندگان ممكنست سخن گويند و سليمان هم زبان آنها را مىفهميد و اين معجزهء او بوده است ، ليكن محدث ابن حزم راجع به اين آيه مىنويسد :