از ظرف سفالين لعابدار
فصل هشتاد و هشتم اضمحلال روسيه و مأموريت ژنرال دنسترويل « 1 »
وادى بىپايان را بىمنت راهنما گزاره گردم .
نه در آغاز حركت دليل راهى هادى من بود و نه ميدانستم از اين بيابان بكر كه سراسر پر از مخافت بود و همهجا زحمات طاقتفرسا با من مواجه ميگشت چگونه بيرون آيم .
ملكهء پريان ، كتاب 6 . بند 1 .
لشكركشى موفقانهء بهار روسها در 1917 م
غمافزاترين سالها در تاريخ روسيه با لشكركشى موفقانهء آنها در ايران غربى شروع شد . تركها همانطوريكه قبلا گفته شد در سال 1916 همدان را در تصرف داشتند و در قزوين با روسها در نبرد بودند ، در موسم زمستان موقعيت ما در تمام بين النهرين كاملا تغيير نمود . بجاى ستونهاى ضعيف با سازوبرگ بد و نيز بواسطهء وضعيات نامساعد استثنائى آب و هواى آن منطقه كه در جلوكوت شكست خورده بودند حال ما يك تصوير بشاش از يك نيروى غيرقابل مقاومتى تحت فرماندهى اميدبخش ژنرال سراستانلى ماد « 2 » در مقابل خود داشتيم . وى كوت را در ماه فوريه پس گرفت و بدين ترتيب حيثيت و مقام از دست رفتهء انگليس را بطور مشعشعى اعاده داد . در همان ماه بغداد تسليم شد و دوستان ما آن را يك پيروزى بزرگ محسوب داشتند و دشمنان از دست دادن آن را يك واقعهء اسفناك شمردند .
مظفريت و پيروزى در كوت واكنش قوى و شديدى در موقعيت ايران داشت .
هامش
( 1 ) -Dunstervills .( 2 ) -Sir Stanleymaude .