نمود تسليم دارد و آخر الامر بعد از جلوس ملك شاه او در نتيجهء دعوى تختوتاج نقد حياتش را بجرم اين ادعا از كف داد .
آلپ ارسلان 465 - 455 هجرى ( 1072 - 1063 )
طغرل در حياتش عضد الدين ابو شجاع آلپ ارسلان فرزند چغرى بيك برادر كوچك ملك قاورد را به جانشينى خود تعيين نمود و بعد از وفات طغرل وزيرش الكندرى « 1 » از روى حماقت سليمان برادر ارباب اخيرش را عبث كمك نمود و خودش بقتل رسد . پيغامى كه او هنگام مرگ به آلپ ارسلان ميدهد بدينقرار است :
بپادشاه بگو خدمتى كه شما به من كرديد به بين چه خدمت بزرگ و شايستهاى بوده - است ، زيرا عم تو دنيا را به من داد و تو اينك مرا شهيد ساخته آخرت را به من ميدهى و بنابرين من در ملازمت شما داراى دنيا و آخرت هردو گرديدم . آلپ ارسلان گو اينكه سلطان مقتدرى بوده ولى نامى كه از او مانده بيشتر بواسطهء پيوستگى و اتصالى است كه با على بن حسن اسحق معروف به نظام الملك دارد . اين سياست مدار بزرگ در رادكان كه تقريبا در پنجاه ميلى شمال مشهد واقع است متولد شده و او بعد از تكميل دورهء تحصيلات مورد توجه چغرى بيك واقع گرديده و سفارش او را به آلپ ارسلان نمود و بالنتيجه وزير او گرديد ، اين مرد هميشه نمونهء يك وزير ماهر و عالى مقام مىباشد و بعضى آثار او دستكم تا بامروز پايدار مانده است ، چه علم سياق و طريق دفتردارى ايرانى كه امروز رايج است از ابتكارات او شمرده مىشود . از جمله كسانى كه زير سرپرستى او بودهاند يكى عمر خيام شاعر ايرانى - است كه در انگلستان معروف مىباشد .
مدرسهء عالى كه در بغداد تأسيس نمود مدرسهء اشخاص مهم و برجستهاى گرديد كه از آن جمله يكى غزالى استاد و مبرز در الهيات است كه شايستهء ذكر خاص مىباشد .
مرزهاى امپراطورى سلجوقى تحت سلطنت آلپ ارسلان توسعه پيدا نمود ، چنان كه از سمت مشرق هرات را مسخر ساخته ، سپس جند واقع در ماوراء النهر به تصرف درآمد . او از هوائى كه ملك قاورد برادرش در سر داشت جلوگيرى كرده و در اين كار چنان كه در
هامش
( 1 ) - كندر يكى از نواحى نيشابور و او از اهل آنجا بوده است ( مترجم )