سكهء كريمخان
فصل هفتاد و سوم سلسلهء بىدوام زند
چقدر خوشآيند است نقل عمليات يك پيشوائى كه با اينكه در يك محيط پست زائيده شده بدون جنايت و خونريزى صاحب قوه و قدرت گرديد ، آنكه اقتدارش را طورى بملايمت و اعتدال اعمال نمود كه آن در عصرى كه او ميزيست همان اندازه خارق العاده است كه عدالت و بشردوستى او .
از گفتهء سرجان ملكم دربارهء كريمخان .
احمد خان درانى
قتل نادر شاه غلامت تجزيه و انحلال ارتشى بود كه بدست او تشكيل يافته بود . تمام سران سپاه نادر عمل توطئهكنندگان را تصويب نمودند غير از احمد خان درانى فرمانده سپاهيان ازبك و افغانى كه با نيروى ده هزار نفرى خود در صدد برآمد انتقام پيشواى مقتول خود را بگيرد و شكست خورده به قندهار عقب كشيد و در آنجا براى خود سلطنتى تشكيل داد . احمد خان خوشبختانه موفق شد كه يك قافلهء گنجهاى نادر را كه شامل قسمتى از غنائم دهلى بود تصرف كند .
در بين جواهراتى كه به تصرف او درآمد يكى الماس معروف موسوم به « كوه نور » بود كه اكنون زينتبخش تاج سلطنتى انگلستان است . بارى احمد خان بدين وسيله توانست به ارتش خود سروصورتى بدهد . او تمام افغانستان را در تحت انقياد خود درآورد و