درگرفت . جناح چپ اباقا شكست خورده و رو بهزيمت نهاد ، ليكن جناح راست و قلب لشكر او بر مغولان جغتاى حملهء سخت برده و آنها را از هم پراكنده و منهزم ساخت .
براق از اسب بر زمين افتاده و نزديك بود گرفتار و دستگير شود ، ليكن از خطر جسته و بسلامت خود را به بخارا رسانيد و در آنجا داخل دين اسلام گرديد . او براى سركوبى و انتقام كشيدن از ليدران و افسرانى كه به او خيانت كرده ويرا تنها گذاشتند بجمعآورى سپاه پرداخت ، ولى هرگز نتوانست از صدمه و خسارت شكستى كه خورده بود بيرون آيد .
وى چند ماهى بعد از اين شكست درگذشت .
يوسف شاه اول اتابك لرستان
اباقا فتح و پيروزى خودش را دنبال نكرد ، بلكه بلافاصله به طرف آذربايجان برگشت . هنگاميكه از نزديكى قزوين عبور ميكرد ناگهان مورد حملهء جمعى از ديالمه گرديد . يوسف شاه اتابك لرستان كه بشكست براق مادتا كمك كرده بود فورا به مهاجمين حمله برده ارباب بزرگش را از خطر نجات داد و ارباب بزرگ هم روى قدردانى و حقشناسى سه ولايت سرحدى لرستان را بحوزهء امارت او اضافه نمود .
ويران خوارزم و ماوراء النهر بدست اباقا 671 ه ( 1272 )
بعد از مرگ براق و آشوب و فتنههائى كه در آن نواحى بروز كرد اباقا بصوابديد وزيرش قشونى بخوارزم و ماوراء النهر به قصد تاخت و تاز و قتل و غارت فرستاد ، چه وزير نامبرده خاطرنشان ساخت كه اين اقدام براى حفاظت خراسان بهترين طريق مىباشد ، خلاصه شهرهاى آسياى مركزى كه از طوفان سهمگين مغول ميرفت جانى به خود گرفته و قد علم كند بار ديگر خراب و ويران گرديد و چون چوپا و قيان دو پسر الغو سه سال بعد - از اين بخارا را بباد غارت دادند اين شهرستان شورهبخت تا هفت سال ويران و خراب افتاد .
جنگ ابلستين « 1 » 675 ه ( 1277 )
حال برميگرديم به طرف غرب و مينويسيم كه جنگهاى موفقانهء بيبرس بالاخره اباقا را مجبور ساخته بر خلاف ميل خود نيروئى از مغول براى دفاع ولايات غربى فرستاد . بيبرس با تمام لشكريان
هامش
( 1 ) -Abulistin