ميترا را نمايش داده و او را با هليوس « 1 » يعنى آفتاب يكى ميدانستند .
چنين به نظر ميآيد كه مهرپرستى در روم بواسطهء دزدان دريائى كه پمپى « 2 » در سيليسى آنها را اسير و دستگير نموده بروم برد معروف گرديد و آن مانند ديانت مسيح در اوايل امر ميان جمعى از طبقات پست بودند رواج پيدا نمود ولى در اواخر قرن اول ميلادى مخصوصا در ميان سپاهيان و بازرگانان و غلامان به سرعت انتشار يافت .
از اواخر قرن دوم ، امپراطوران روم در ترويج اين مذهب سعى بليغ مينمودند . زيرا كه آن اين عقيده را كه پادشاهان داراى جنبهء الهى و شايستهء ستايشند تأييد ميكرد ، ديوكلسين « 3 » ، گالريوس « 4 » ، ليسىنيوس « 5 » امپراطوران روم اين خدا را حامى و سرپرست دولت روم ميدانستند . در اوان فرمانفرمائى آنها پرستش ميترا به پايهاى رواج پيدا نمود كه معبدهائى براى ميترا در تمام كشور ژرمن ( آلمان ) تا يورك « 6 » و چستر « 7 » برپا گرديد . اما اعتلاى مسيحيت باعث انحطاط آن شده و در زمان قسطنطين لطمهء بزرگى بر اين مذهب ايرانى وارد آمد . هرچند در امپراطورى ژولين « 8 » به اهميت و اعتبار اولى خود عود نمود ولى در ايام تيودوسيوس كبير « 9 » در 394 به كلى در اروپا متروك گرديده و خاتمه يافت .
اما افسانههاى مربوط به اين خداى مقتدر چه بوده اينك قلم را به طرف آن معطوف ميداريم . ميترا بطور خارق العادهاى از تختهسنگى تولد يافته و بمحض پديد آمدن بر تمام مخلوقات غلبه كرد . نامىترين كار او اين بود كه با گاو مقدس اورمزد برخورده ويرا مقهور و قربانى كرد . مرگ اين حيوان باعث حيات زمين گرديد . در مجسمههاى ميترا قتل گاو را بدست او چنين نمودهاند كه سگى بر او ( گاو ) پريده و در افكندن او كوشش مينمايد ، مارى كه نشانهء زمين است بواسطهء خوردن خون اين شكار ، برومند و بارور ميگردد .
اما راجع برموز و اسرار اين مذهب بايد دانست كه در آن هفت درجه يا مقام
هامش
( 1 ) -Helios .( 2 ) - رجوع شود بفصل 29 كتاب ( مولف ) .
( 3 ) -Diocletian .( 4 ) -Galerius .( 5 ) -Licinius .( 6 ) -York .( 7 ) -Chester .( 8 ) -Julian .( 9 ) -Theodosius .