اين مقصود شهر همدانرا انتخاب كرد .
اين شهر تاريخى اول دفعه باسم امدانه در كتيبهء تيگلات پيلسر اول مذكور است و در كتيبههاى قديم ايرانى هگمتان اسم برده شده ( يعنى ملتقاى طرق عديده ) و يونانيها آن را اكباتانا خواندند .
همدان در پاى كوه الوند « 1 » كه يونانيها ارن تس ميگفتند واقع است و آن رشتهكوه سنگى عظيمى است كه زياده از دوازده هزار پا از سطح دريا ارتفاع دارد و نسبت به شهر همدان ششهزار پا مرتفع است و هواى آن اگرچه در زمستان سخت است ولى در تابستان بسيار مطبوع مىباشد . مكان اينشهر براى پايتخت كمال مناسبترا داشته ، از طرف جنوب و جنوب غربى كوه الوند آن را حفظ مىكند و مشرف بر راهى است كه ببابل و آشور ميرود و همچنين مشرف بر جلگههاى مرتفع ايرانست ، چون در محلى كه چندين راه در آنجا با يكديگر التقاء ميكنند و در اطراف آن جلگهء حاصلخيز پرآبى واقع است عجب ندارد كه با همهء انقلابات شهر همدان همواره مركز مهمى بوده باشد .
شهر جديد سى هزار تن جمعيت دارد كه عدهاى از آنها يهودى ميباشند و بسيار كثيف است . « 2 »
تپهء مصلى كه سابقا پايتخت معروف ماد بر روى آن واقع بوده در مشرق شهر جديد واقع است ، هفت حصار متوالى داشته و ترتيب آنها چنان شده بود كه هريك به قدر ارتفاع كنگرههايش نسبت به ديگرى ارفع بوده است ، قصر سلطنتى و خزائن در درون حصار هفتمى كه كنگرهء آن مذّهب بوده جا داشته و ساير ديوارها بالوان ديگر منقش بوده است و مجموع اين ترتيب از بابل اخذ شده كه در آنجا در برج نمرود شهر برسيپا « 3 »
هامش
( 1 ) - بايد دانست كه الوند همان « ائورنت » اوستا مىباشد ولى « ارنتس » يونانيها نزديكتر باسم قديم ماديهاست تا الوند كنونى « مؤلف » .
( 2 ) - اشاره بوضعيت سابق همدان است ولى اخيرا در امور بلدى آنجا هم اصلاحاتى به عمل آمده و شهر بواسطهء احداث خيابانهاى وسيع و كوچهبنديها صورت جديد جالبى به خود گرفته است و در نظافت آن هم مراقبت مىشود ( مترجم ) .
( 3 ) -Borsippa .