هر طرح كافكنند بوصفش خيال و وهم
دست كمالش آتش غيرت در آن زند
« وَإِنْ يَرَوْا كِسْفاً - الخ » 44 مجمع : اين جمله براى روشن كردن درجهء نادانى و سرسختى بتپرستان مكه است كه اگر يك پاره اى از آسمان بيفكنند كه آنها را مجازات كنند خواهند گفت ابر تيره ى متراكم و انباشته شده است . و اين چند حرف « ام » كه در اين آيات هست براى بيچاره كردن كافران است در اين سخن نارواشان .
« عَذاباً دُونَ ذلِكَ » 47 كشف : 1 - يعنى پيش از قيامت در زندگى گرفتار خواهند شد 2 - گرفتارى و كشتار روز جنگ بدر 3 - يعنى به قحطى و گرسنگى هفت ساله گرفتار ميشوند 4 - در گور هم پيش از قيامت در آزارند .
« أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ » 47 فخر : با اينكه همه نادان به عذاب آينده هستند كلمه ى اكثر و بيشتر بيكى از احتمالات گفته شده است : 1 - بروش عرب كه گاهى براى عموم اكثر ميگويد 2 - چون چندين نفر مسلمان شدند و معتقد ، از اين روى گفته شده است بيشترشان نادان هستند نه همه شان 3 - يعنى در بيشتر احوال و دوران خود از عذاب بىخبرند اگرچه در حال كشف و شهود خواهند فهميد ولى سودى ندارد .
« فَإِنَّكَ بِأَعْيُنِنا » 48 فى ظلال القرآن : چه تصوّرى و چه قدردانى و چه عبارتى كه نه در دگر آيات قرآن و نه براى كسى چنين مرتبه اى با اين گونه عبارت گفته نشده است اگرچه براى موسى گفته شده است « اصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِي . . . وَأَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِنِّي . وَلِتُصْنَعَ عَلى عَيْنِي » ولى در اين جمله براى پيغمبر ما احترام مخصوص است و انس خاص حق است كه زبان آدمى از ترجمه و تعبير آن عاجز است و بسيار لطيف و ظريفتر از آن است كه براى موسى گفته شده است .
« حِينَ تَقُومُ » 48 طبرى : 1 - به آن گاه كه از خواب بلند شوى 2 - چون براى نماز برخيزى .