« وَكِتابٍ مَسْطُورٍ - الخ » 2 مجمع : 1 - يعنى نامهء بر ورق نبشته كه خداوند آنچه بوده و خواهد بود براى ملائكه نوشته است تا آن را بخوانند .
2 - بعضى گفتهاند : يعنى قرآن كه در لوح محفوظ نوشته شده است 3 - بعضى گفتهاند نامهء اعمال آدميان است كه در قيامت بدست مىدهند 4 - تورات موسى است كه در طور با او سخن گفته شد 5 - مقصود قرآن است كه مردم مىنويسند و مىخوانند . و معنى « رقّ » هر چيزيست كه بتوان روى آن نوشت . و بعضى گفتهاند : يعنى ورق و برگ چنان كه از امام صادق عليه السّلام نقل شده است .
ابو الفتوح : گفتند : لوح محفوظ است .
« فِي رَقٍّ مَنْشُورٍ » 3 طنطاوى : معنى اين كلمه امروز خوب نمايان است كه در روى زمين مجلَّات و روزنامه ها همه روزه منتشر مىشود و بدست مردم ميرسد ، و قرآن آن را « رَقٍّ مَنْشُورٍ » ناميده است .
« وَالْبَيْتِ الْمَعْمُورِ » 4 طبرى : يعنى خانه اى كه رفت و آمد در آن زياد است ، و چنان كه گفتهاند : خانه اى است در آسمان برابر كعبه كه هر روزى هفتاد هزار ملك بدرون آن روند و دو بار نروند .
كشف نوشته : زبانى كه بذكر او مشغول بود ، دلى كه به مهر او معمور بود ، جانى كه به نظر او مسرور بود از روى حقيقت آن بيت المعمور بود .
ابو الفتوح : حسن بصرى گفت : يعنى خانهء كعبه كه از رفتن حاجيان به آن جا معمور است و آبادان .
تأويلات كاشانى : يعنى قلب عالم كه نفس ناطقهء كلَّيّه باشد ، و لوح قدر است و سرنوشت آفرينش و مقصود از معمور مركزيت آن است براى عالم ملكوت كه آنچه در عالم بالا فراهم است از آنجا نمودار شده و فراگير آن است .
طنطاوى : بيت المعمور اشاره است بآبادانى و تمدّنيكه در كرات ديگر است و آن حديث كه گفته است : در آسمان و ملائكه به آن جا ميروند نشانه بر اين
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 85
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٨٥