است راست و با عدالت كه قرآن باشد و مقصود از صحف مطالب و نوشته هاى در آن كتب است . چون پيغمبر قرآن را از بر مىخواند پس صحف كتاب نوشته نيست بلكه آنچه در كتاب نوشته هست در آن كه رسول مىخواند بنام صحف هست 2 - بعضى گفتهاند : يعنى در آن صحف كه قرآن باشد كتب عادل مستقيم گذشته هست و فراگير مطالب آن كتب است چنان كه گفته شده است مصدّقا لما بين يديه ، پس آنكه صحف را براى مردم مىخواند مثل اين است كه كتب ارزنده و مستقيم گذشته را نيز براى آنها مىخواند 3 - مقصود از « كُتُبٌ قَيِّمَةٌ » انواع علوم و معارف است يعنى در صحف كه قرآن است انواع علوم است كه هر يك كتابى است 4 - سدّى گفته است « فِيها كُتُبٌ قَيِّمَةٌ » يعنى در آن فريضه هاى عادله خداوندى است .
« مُخْلِصِينَ لَه الدِّينَ » 5 كشف الاسرار : روش اخلاص در عبادت چون روش رنگ است در گوهر . هر گوهر كه رنگ ندارد سنگى بود بىقيمت ، هر عبادت كه با وى اخلاص نبود جان كندنى بود بىمثوبت ، اخلاص آتشى است كه در سينهء مؤمن بر افروزند تا هر آنچه در آن سينه دون حقّ بود بسوزد ، دست وى از محارم برشته ى اخلاص استوار كنند تا دست جز به حلال نبرد ، بديده در اغيار ننگرد به سينه از دنيا و عقبى نينديشد ، قوّت شهوت منقادش گردد ، مخلص او است كه نفس وى در وى مخيّر شده حرص را وداع كرده ، بخل بهزيمت شده . بيخ حسد از سينه بر كنده ، خلق عالم را برادر گشته ، كبر از سر فرو نهاده ، لباس تواضع پوشيده ، زبان نصيحت گشاده ، گل شفقت شكفته اسباب تفرقت از راه وى بر خاسته چون قدم اينجا رسيد بسر راه اخلاص رسيد .
روح البيان :
عاشقان را شادمانى و غم او است
دست مزد و اجرت خدمت هم او است
« حُنَفاءَ » 5 مجمع : 1 - يعنى رو گردانندگان از همهء اديان به سوى دين اسلام و مؤمن به همه ى پيغمبران 2 - عطيّه گفته است : هر گاه كلمه ى