تفسير آلوسى : صوفيان شب قدر شبى را گويند كه براى سالك پرتوى مخصوص از جلوه ى حقّ نمودار مىشود كه مقام خود را نزد معشوق در مىيابد ، و آن هنگام است كه آغاز وصول او است به مقام عين الجمع كه مخصوص بالغين معرفت است .
چه خوب گفته است عمر بن فارض :
و كلّ اللَّيالي ليلة القدر ان دنت
كما كلّ ايّام اللَّقاء يوم جمعة
تفسير صفى عليشاه :
چيست دانى ليلة القدر اى عيار
گر شنيدستى نسيم كوى يار
شرح آن حال ار نمايم هيچ من
منقلب گردم بمانم از سخن
خاصه كز يار عزيز آيد پيام
كامشبت من ميهمانم در مقام
خانه را خالى كن از بيگانه تو
منتظر بنشين به باب خانه تو
با تو من گويم چه زين حال عجب
كه فراوان ديدهام اين روز و شب
خانه از غير ار كنى خالى تمام
آيد آن مهمان غيبت لا كلام
چون كه آمد كار بر دلخواه تو است
طالع از برج حقيقت ماه تو است
قوّه هاى عقلى و روحى تمام
تا بصبحت در درودند و سلام
عبده : در سه سوره ى قرآن هنگام نزول آن ياد شده است : 1 - بقره « شَهْرُ رَمَضانَ الَّذِي أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ » 2 - دخان « إِنَّا أَنْزَلْناه فِي لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ فِيها يُفْرَقُ كُلُّ أَمْرٍ حَكِيمٍ » 3 - سوره ى قدر « إِنَّا أَنْزَلْناه - الخ » .
شعبى گفته است : چون يك جمله ى قرآن و همه ى آن را قرآن و كتاب مينامند پس اندكى از قرآن كه در شب قدر آمده باشد درست است كه بگويند : قرآن بشب قدر نازل شده است و مقصود آغاز نزول قرآن است و ضمير انزلناه در هر دو سوره بجاى قرآن است كه در سوره ى بقره آشكار گفته شده است « أُنْزِلَ فِيه الْقُرْآنُ » و « لَيْلَةِ الْقَدْرِ » كه در اين سوره است و « لَيْلَةٍ مُبارَكَةٍ » كه در سوره ى دخان است هر دو بيك معنى است كه هنگام نزول قرآن است . و چون در سورهء دخان جهت نزول قرآن بكنايه فهمانده شده است « إِنَّا كُنَّا مُنْذِرِينَ » يعنى بيم