« وَوَجَدَكَ عائِلًا - الخ » 8 طبرى : از مصحف عبد اللَّه مسعود نقل است كه چنين بوده است « و وجدك عديما فآوى » .
مجمع : 1 - يعنى تو را بمال خديجه و غنائم جنگى بىنياز كرد 2 - تو را به قناعت و رضا به آنچه رسد بىنياز كرد كه بىنيازى بزيادى مال نيست بلكه خدا او را سازگار با روزى سرنوشت او كرده بود . و از امام رضا عليه السّلام نقل است « يَتِيماً فَآوى » يعنى در آفريدگان يگانه بودى مردم را خدا بنزد تو جاى داد كه هدايت شوند و « وَجَدَكَ ضَالًّا فَهَدى » يعنى مردم تو را نمىشناختند بسوى تو رهنمائى شدند . و « وَجَدَكَ - الخ » يعنى تو عيال مند بودى كه مردم در علم بار بر دوش تو بودند و تو همه را ز علم بىنياز كردى و آموختى . و « عيّلا » به تشديد يا نيز خواندهاند .
حسينى نوشته : در حقايق القرآن فرموده كه فقير بودى بمشاهدهء خلق تو را غنى گردانيدم به مكاشفه ى انوار جمال خود .
عبده : چون پدر پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم جز يك شتر و يك كنيز براى او چيزى نگذارده بود از اين روى او را فقير خطاب كردند .
« فَأَمَّا الْيَتِيمَ - الخ » 9 طبرى : در مصحف عبد اللَّه مسعود « فلا تكهر » به كاف بوده است .
مجمع : يعنى مانند عرب جاهلى يتيم را خوار مكن و مالش نابود مكن .
و از ابى اوفى نقل است كه حضور پيغمبر ( ص ) نشسته بوديم پسر بچه اى آمد و گفت :
غلام يتيم و اخت لي يتيمة و امّ لي ارملة اطعمنا ممّا اطعمك اللَّه اعطاك اللَّه ممّا عنده حتّى ترضى يعنى من پسرى يتيم هستم و خواهرى دارم يتيم و مادرى بىشوهر ، آنچه خدا به تو داده بما هم بده تا خدا از آنچه خود دارد به تو دهد چندانكه راضى شوى . پيغمبر فرمود اى بچه چه خوب سخن گفتى . آنگاه فرمود اى بلال هر چه داريم بياور او بيست و يك دانه خرما آورد فرمود : هفت دانه مال خودت و بهر كدام آنها نيز هفت دانه بده .
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 600
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٦٠٠