و همين است پيروزى بزرگ و بس
12 و البتّه توان و تندى خداى تو سخت است
13 كه او بآغاز مىآورد و بانجام مىبرد
14 و هم بخشنده است و دوستدار
15 و داراى عرش است كه برترين بزرگ آفريدگان باشد
16 و او است كه آنچه خواهد و شايسته باشد كند
17 مگر از سرگذشت گروه بىدين
18 فرعون و ثمود خبر ندارى [ كه چه بر ايشان آمد ؟ پس نه خدا ناتوان بود ]
19 ولى كافران اين سخنان دروغ پندارند
20 و خداوند از پىشان ، بود فراگيرشان
21 كه اين بلند پايه گرامى قرآنى است
22 بلوح محفوظ نبشته .
جهت نزول : مفسّرين براى نزول آيات « قُتِلَ أَصْحابُ » تا « بِاللَّه الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ » چند داستان نقل كردهاند كه خلاصه ى آن چنين است : پادشاهى بود به نجران يا تهامه يا جاى ديگر كه مؤمنين مخالف خود را آزار مىكرد و آخرين انتقام او از مخالفين مؤمن خود اين بود كه در سر هر كوچه گودالى كند و پر از آتش كرد و آنكه از دين خود دست بردار نمىشد به آتش مىسوخت . اين آيات اشاره به آن حادثه است .
سخن مفسّرين : مجمع : اين سوره بيست و دو آيت و بمكّه نازل شده است و اختلافى در اين نيست .
« ذاتِ الْبُرُوجِ » 1 طبرى : در مقصود از بروج چند قول است : اوّل - داراى قصرها كه در آسمان هست . دوّم - مقصود از بروج ستاره ها است .
سوّم - يعنى داراى آب و ريگ . و بهتر اين است كه مقصود منازل ماه و خورشيد باشد كه دوازده برج است و ماه در هر برجى مدّت دو شبانه روز و يك سوّم توقّف دارد و خورشيد در هر ماه بيك برج است و آن را مىپيمايد .
كشف : 1 - بعضى گفتهاند : مقصود همه ى آسمانها است 2 - مقصود آسمان است كه نمايان است و به چشم خود مىبينيم 3 - يعنى آسمان كه آفريده اى است زيبا و خلقت نيكو دارد . ( اگرچه در آن كتاب بيش از اين كه ترجمه كرديم چيزى براى توضيح معنى اوّل ننوشته است ولى شايد مقصود
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 529
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٢٩