سجّين است .
« لَفِي سِجِّينٍ » 7 طبرى : 1 - قتاده گفته است هفتمين طبقه ى زيرين زمين است 2 - كعب الاحبار گفت : سجّين جاى ابليس است 3 - ابو هريره گفت : پيغمبر فرمود : فلق نام خم سر بسته ى دوزخ است و سجّين نام خم سرباز آنجا است .
مجمع : اين آيه دو جور معنى شده است : 1 - نامه ى اعمال بدكاران در سجّين است 2 - در نامه ى عمل آنها نوشته است كه بدكاران در سجين بوند . ابو مسلم گفته است : سجّين از سجن گرفته شده است كه بمعنى سختى است و تنگى و معنى آيه اين است : آنچه خدا بسزاى كار بدكاران نوشته است در نامه اى است كه نام آن سجّين است .
كشف : سجّين بر وزن فعّيل مثل فسّيق و سكّير براى مبالغه است و مقصود اين است كه دارندگان چنين نامه گرفتار سختى و تنگى و زيان و پستى خواهند بود . بعضى گفتهاند : يعنى آنچه خدا سزاى آنها را نوشته و معيّن كرده نه دگرگون شود و نه نابود كه چون سنگ نبشته بر جاى باشد .
« وَما أَدْراكَ - الخ » 7 مجمع : زجّاج گفته است : عرب به كلمه ى سجّين آشنا نبوده است چون به اين جمله به پيغمبر گفته شده است تو و مردم تو نميدانيد سجّين چه باشد .
« كِتابٌ مَرْقُومٌ » 8 ابو الفتوح : يعنى سجّين نامه اى است نشانه دار . و قتاده گفته است : يعنى رقم شر و بدى دارد و بعضى گفتهاند : « مرقوم » به لغت حمير بمعنى مختوم و مهر شده است .
كشف : اين جمله براى توضيح سجّين نيست بلكه توصيف كتاب فجّار مىكند كه نامه ى عمل بدكاران نوشته اى است بر جاى كه آنچه كردهاند مىماند مانند رقم لباس كه پاك و فراموش نمىشود .
عبده : از اوّل آيت ششم « كَلَّا إِنَّ كِتابَ - الخ » اشاره است به اين كه گويا
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 514
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥١٤