بجنگيد و باكتان نباشد كه سرمايه تان ببرند و بزرگان شما را بكشند اگر چنين آمادگى داريد پيمان راست كنيد تا خير دو عالم بشما رسد و گر نه او را رها كنيد و خود را به دو جهان خوار و بد بخت نمائيد همگى آوازشان بلند شد : او را براى خود مىگيريم گرچه مرد و مال برود . لكن اى رسول خدا اگر درست پيمان بوديم چه بهره داريم ؟ فرمود : بهشت گفتند : دست خود دراز كن كه پيمان ما استوار است .
« إِذا كالُوهُمْ - الخ » 3 ابو الفتوح : عيسى بن عمر نحوى در كلمه ى « كالوا » وقف كرده است و « هم » را آغاز جمله ى بعد دانسته است تا بدل باشد از واو « كالوا » و « وزنوا » و مبتدا براى جمله ى بعد . يعنى چون به پيمانه و ترازو كنند ايشان از آن كم مىكنند . ابو عبيده گفته است : بهتر اين است كه « هم » مفعول باشد يعنى چون براى آنها به پيمانه و ترازو نهند كم كنند ، زيرا در قرآنها جلو واو الف ننوشتهاند ، پس معلوم مىشود هم را مفعول و جزء آن جمله دانستهاند و گر نه بايستى جلو واو ضمير فاعل الف بنويسند كه آن را الف فصل مىنامند و آخر جمله باشد پس براى حفظ اعتبار خطَّ مصحفها بهتر آن است كه بر « هم » وقف شود تا مفعول باشد و جزء جمله ى سابق و جمله به آن ختم شود . قرظى گفته است داد و ستد مردم مدينه بانواع حيله ها بود كه يك جور قمارى مىشد به صورت معامله و براى آن اسمهاى مخصوص داشتند مثل منابذه ، ملابسه ، مخاطره . پيغمبر ببازار ايشان رفت و اين آيه را خواند .
كشف : نقل است : علىّ عليه السّلام به مردى گذشت كه زعفران در ترازو داشت و آن را سنگين مىكشيد آن حضرت پله ى ترازو را گرفت و فرمود : بدرستى اين را وزن كن آنگاه آنچه خواهى بيفزاى .
« كَلَّا إِنَّ - الخ » 7 مجمع : اين كلمه بمعنى جلوگيرى است يعنى از گمان بى جا كه رستاخيز نداريد و از گناه كمفروشى دست برداريد . ابو حاتم گفته است اين كلمه جزء جمله ى بعد است يعنى حقّ است و درست كه كتاب بدكاران در
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 513
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥١٣