بآيت بعد براى دادن جنس بمردم نام كيل و وزن هر دو آمده است شايد براى اين باشد كه در موقع گرفتن نمىتوانند در ترازو حيله كنند و سنگ زياد بگذارند چنان كه در پيمانه مىتوانند ولى بهنگام دادن جنس مىتوانستند سنگ سبك بگذارند .
نيشابورى : چون رسم است كه فروشنده خود جنس را بترازو و پيمانه مىنهد در ترازو كه بدست فروشنده است نمىتوان تصرّف كرد ولى در پيمانه خريدار مىتواند دست خود بر آن نهد و بفشارد يا حركت دهد تا بيشتر بگيرد از اينروى در گرفتن نام وزن نيامده است و در دادن جنس بآيت بعد نام وزن و كم كردن آن آورده شده است .
فى ظلال القرآن : از لابلاى آهنگ سخت لرزانندهء چند آيت كوتاه اين سوره روش سرمايه داران مقتدر عرب ديده مىشود كه مردم دست تنگ بيچاره به زور و جبر آنها تن مىدادند و بدلخواه آنها اجناسشان را مىخريدند و هم بخواسته ى آنها كالاى خود بايشان مىفروختند . زيرا جمله ى « اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ » چيرگى و فرماندهى را مىرساند و گر نه بايستى بگويند « اكتالوا من النّاس » تا بفهماند مردم به اختيار براى ايشان پيمانه مىكردند و اگر نه زور در كار بود پيمانه درست گرفتن اين گونه سختى و بيم از آينده چرا ؟ پس چنين مىنمايد كه دست زور بر كالاى بيچارگان مىنهادند و بيش ز اندازه مىبردند و آنچه خود مىخواستند بترازو و پيمانه شان مىكردند گرچه خواسته ى آنها نباشد . از اين روى اعراب ستمگر كه در همه ى آداب زندگى سنگ كم بترازوى مردم مىنهادند دريافتند كه اسلام دين عدالت و مساوات و يگانگى است و به هيچ روى سهل - انگارى و چشمپوشى و تبعيض نمىپذيرد با او بدشمنى بر خاستند . و آن مردم مدينه كه براى دعوت پيغمبر به شهر خود در مكّه فراهم شدند نيز اين حقيقت را دريافتند و چون آماده ى بيعت با پيغمبر شدند مردى آواز كرد : شما ميدانيد چه دست وفا و پيمان به اين مرد ميدهيد ؟ او از شما ميخواهد با سپيد و سياه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 512
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥١٢