تا آيت 28 بمدينه نازل شده است و هشت آيت آخر به مكه بوده است . و باتّفاق قاريها سى و شش آيه است .
كشف : بعضى گفتهاند : همه ى اين سوره بمكّه نازل شده است و بيشتر گفتهاند همگى بمدينه نازل شده است . بعضى گفتهاند : ميان مكّه و مدينه آنگاه كه پيغمبر بسوى مدينه هجرت ميكرد . مقاتل گفت : اوّل سورتى كه بمدينه نازل شد اين سوره است .
« وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ » 1 طبرى : يعنى در پائين آن دره ى دوزخ كه چرك و خون دوزخيان روان است مطفّفين جاى دارند و آنها مردمى هستند كه حقّ ديگران را به پيمانه ى كم و ترازوى سبك دهند .
مجمع : چون طفيف بمعنى چيز كم و سبك است مقصود از اين جمله آن مردم هستند كه در پيمانه و سنگ اندك چيزى مىدزدند زيرا در آنها جز اندك دزدى فراهم نيست .
كشف : كلمه ى « ويل » براى كسى مىگويند كه در گرفتارى است و آزار و يا نام خمى است در آتش جهنّم و يا نام درّه اى است در آن .
نيشابورى : شيخ ابو القاسم قشيرى گفته است : كلمه ى مطفّف مىفهماند سنگ كم بترازوى مردم گذاشتن گرچه در عيب و انصاف و حقوق نسبت بمردم كه عيب خود مىپوشد و از ديگران مىبيند و براى خود انصاف مىخواهد و بى - انصافى مىكند و حقّ خود مىخواهد و حقّ كسى را نمىدهد كه همگى اينها مطفّف شمرده مىشوند .
« إِذَا اكْتالُوا - الخ » 2 مجمع : از عبد اللَّه مسعود نقل است : نماز پيمانه ى بندگى است و هر كه آن را به تمامى انجام دهد مزد او تمام برسد و هر كه كم كند همان است مزد او كه براى سبك پيمانگان گفته است : « وَيْلٌ - لِلْمُطَفِّفِينَ » .
ابو السعود : در گرفتن جنس از مردم نام وزن برده نشده است با اينكه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 511
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥١١