مفاد كلمه ى وصل به خود را مىفهماند يعنى يك چنان صورتى كه شايسته و ارزنده دانست و آن را خواست . و كلمه ى كلَّا يعنى چيزى تو را نفريبد زيرا كرم و بخشش او بايد رهبرت شود كه به همين جاى رهايت نكند و تا آنجا كه گنج توست خواهدت برد كه بسزا و پاداش كارت برسى .
مجمع : « تُكَذِّبُونَ » با ياء به صيغه ى غايب نيز خواندهاند و يوم در « يَوْمَ لا تَمْلِكُ » با رفع خوانده شده است كه خبر مبتدا باشد و نصب تا ظرف باشد و « اغرّك » با همزه نيز خواندهاند و نتيجه ى معنى يكى است .
« إِنَّ عَلَيْكُمْ لَحافِظِينَ » 10 عبده : ما بايد بدانيم ولى از چگونگى آن خبر نداريم كه آن نگهبانان و نويسندگان كارهاى ما همين گونه اسباب دارند يا صفحه هائى است كه كارهاى ما در آن ثبت و ماندگار است و آنچه مىماند به شكل حروف است يا ارواحى است كه كارها در آن نمودار است .
« كِراماً كاتِبِينَ » 11 كشف : يعنى به پيشگاه حقّ ارزندهاند كه چيزى از كار آدميان پوشيده ز ايشان نباشد . و گفتهاند : يعنى چنان بزرگوارند كه خوبى را مىنويسند و بدى را بانتظار استغفار نمىنويسند تا گناه و توبه را با هم بنويسند .
تأويلات : يعنى موجوداتى شريف هستند كه نابودى و كون و فساد به آنان نباشد و آنها شخصيّتهاى آسمانى و نيروهاى فلكى هستند كه آنچه مردمان كنند در آنها منعكس شود و بماند .
فى ظلال : چون آدمى شرم دارد كه در جلو بزرگان جنبشى كند يا كارى و يا سخنى بگويد كه ناپسند باشد از اين روى گفته شده است : نگهبانان شما نويسندگان بزرگوارند . تا در دل آدمى حسّ شرمندگى و درستكارى فراهم شود كه مبادا در جلو چشم چنين كسان ناشايستى از او نمودار شود .
« يَعْلَمُونَ ما تَفْعَلُونَ » 12 روح البيان : در عين المعانى آورده است :
براى آن « يَعْلَمُونَ » آمده است نه « يكتبون » تا بفهماند كه كارهاى خطا و سهو
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 505
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٥٠٥