تأكيد نباشد و هر كدام براى مطلبى باشد : 1 - اوّلى براى كافران است كه به زودى عاقبت دروغ شمردن حقّ بدانند . و دوّم براى مؤمنين است كه به زودى سود ايمان خود بدانند 2 - اوّل يعنى به زودى بدانند رستاخيز و شمار آن روز را و دوّم يعنى به زودى بدانند گرفتاريهاى آن روز كه به چشم خود بينند 3 - اوّل يعنى زود بدانند كه خدا با آنها چه رفتارى كند ، دوّم يعنى خواهند دانست كه اختلاف و گمان آنها بيهوده بوده است 4 - به زودى بدانند كه در دنيا چه بر - سرشان آيد چنان كه در جنگ بدر ديدند و به زودى بدانند كه در عالم ديگر چه سرنوشتى دارند . و جمله ى « سَيَعْلَمُونَ » با تاء به صورت خطاب نيز خوانده شده است .
« سِراجاً وَهَّاجاً » 13 فى ظلال : كلمه ى سراج در اين مورد بسيار دقيق و لطيف است چون چراغ افروختگى و گرمى و روشنائى دارد و بجاى خورشيد آورده شده است .
« فَتَأْتُونَ أَفْواجاً » 18 ابو الفتوح : معاذ بن جبل گفت : با پيغمبر به خانه ى ابو ايّوب بودم و اين آيه را از آن حضرت پرسيدم . فرمود : از مطلب بزرگى مىپرسى و آنگاه گريه كرد و فرمود : برستاخيز مردم به ده جور در آيند : 1 - بمانند بوزينگان باشند آنها كه به دنيا نمامى و سخنچينى كردند 2 - به شكل خوك در آيند آنها كه رشوه خوار بودند و در برابر وظيفه ى اجتماعى خود مزد گرفتند 3 - سر - نگون بيايند آنها كه ربا خوارى كردند و بهرهء پول گرفتند 4 - قاضيها كه حكم بنا حقّ كردهاند دسته ى كوران باشند كه پيش پاى خود نبينند و به اين سو و آن - سو مىروند و مىافتند 5 - و يك دسته كر و گنگ بيايند كه در زندگى آنچه كردند در نظرشان جلوه داشت و با عجب به كار خود مىنگريستند 6 - دسته ى دانشمندان كه بدانش خود رفتار نمىكنند و عالم بىعمل هستند مىآيند با زبانهاى روى سينه افتاده كه پيوسته آن را مىجويند 7 - آنهائى كه آزار همسايه مىكنند يك دسته هستند كه دست و پا بريده بمحشر حاضر شوند 8 - آنها كه
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 456
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٥٦