تفسير حسينى : نظم :
بمكر و حيله عذاب خداى ردّ نشود
نياز بايد و اخلاص و ناله ى سحرى
توان خريد بيك آه ملك هر دو جهان
از اين معامله غافل مشو كه حيف خورى
« لا يَرْكَعُونَ » 48 طبرى : گفتهاند : مقصود در قيامت است كه چون گويندشان نماز بخوانيد نتوانند چون در زندگى نكردهاند و بعضى گفتهاند :
مقصود دستور نماز است كه نمىپذيرند .
روح البيان : نقل است : پيغمبر به قبيله ى ثقيف دستور نماز داد آنها گفتند : بر ما ننگ است كه ركوع و سجود كنيم اين آيه براى آنها نازل شد . و پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله و سلَّم فرمود : دينى كه ركوع و سجود در آن نباشد ارزش ندارد . و در بعضى تفسيرها است : پيش از اسلام عرب به بت سجده مىكرد ولى به صورت ركوع در نمىآمد از اين روى ركوع نشانه ى بندگى مسلمانان شد .
سخن ما : 1 - پنج آيت اوّل كه سوگند است اختلاف مفسّرين را در معنى مرسلات و سوگندهاى پس از آن نقل كرديم و بهتر اين است كه بگوئيم چون يقين است كه اين سوگندها نزديك بوده است با فكر و فهم آن اعراب كه سوگند بر درستى رستاخيز براىشان ياد شده است . پس مورد سوگند هرچه باشد از فهم معنى اين آيات چيزى كم نمىشود زيرا معلوم است كه به اين سخنان مغز آن مردم فشرده شده است و دلشان لرزانده شده است و همه ى اين سوره در استوارى رستاخيز و بيم و نويد از نمودارى آن است و سوگندهاى اوّل وسيله ى پذيرش مطالب آن است كه اگر در گوش و دل آنها اثر نمىداشت گفته نمىشد و كافى است براى ما كه در آن بينديشيم و دريابيم كه آن روز با آن مردم پيغمبر صلَّى اللَّه عليه و آله از چه راه اين عقيده ى اساسى دينى را در دلهايشان استوار مىكرده است ؟ و بفهميم كه همان سبك سخن و بيان حقايق آينده در قالب اين كلمات و جمله ها وسيله ى توجّه گوش و دلها به اين گفته ها مىشده است كه اندكاندك در گوش و دل مردم جاى گرفت و پذيرفتند .