كه برسد روح 2 - حقّ است و درست كه چون برسد روح .
« مَنْ راقٍ » 27 طبرى : 1 - خانواده ى او مىگويند : كى او را باورد و دعا بهبود مىبخشد ؟ و پزشك و دارو براى او مىخواهند و سود نمىبرند .
2 - يعنى ملائكه مىگويند كى او را به بالا مىآورد آيا فرشته ى رحمت به آزار و خوارى ؟
روح البيان : سعدى گفته است :
كوس رحلت بكوفت دست اجل
اى دو چشمم وداع سر بكنيد
اى كف و دست و ساعد و بازو
همه توديع يكدگر بكنيد
بر من اوفتاده دشمن كام
آخر اى دوستان گذر بكنيد
روزگارم بشد به نادانى
من نكردم شما حذر بكنيد
« الْتَفَّتِ السَّاقُ بِالسَّاقِ » 29 مجمع : 1 - سختى دنيا و آخرت بيكدگر پيچيده شود 2 - حال مرگ و زندگى بهم مىپيچند 3 - دو ساق پاى آدمى بهنگام مرگ بيكدگر بپيچند .
« أَوْلى لَكَ فَأَوْلى » 34 طبرى : اين آيه و دنباله ى آن تهديد مكرّر است براى ابو جهل چنان كه نقل است : پيغمبر لباسهاى او را گرفت و فرمود « أَوْلى - الخ » او گفت : محمّد مرا مىترساند سوگند به خدا كه خودش و خدايش به من تسلَّطى ندارند چون من از همه ى مردم ميان دره ى مكّه گرامىترم .
مجمع : 1 - يعنى گرفتارى و بدى سزاوار تو است و نزديك است براى تو . و نقل است كه پيغمبر ( ص ) جامه ى ابو جهل گرفت و اين را فرمود و همان جور كه آن حضرت فرموده بود آيه نازل شد 2 - يعنى بدى و زشتى براى تو بهتر است از نبود و ترك آن 3 - يعنى از خيرات دنيا و آخرت دور باشى 4 - يعنى آنچه در جنگ بدر به تو خواهد رسيد سزاوارتر است براى تو و هم آنچه بقيامت بينى سزاوارترى براى آن .
ابو الفتوح نوشته : بعضى علما گفتند : معنى اين است كه تو اولىترى