2 - بر ما است كه آن را جمع كنيم و براى تو بخوانيم تا بيادت بماند و بتوانى بخوانى پس از نابودى چيزى ز قرآن ترسناك مباش .
« فَاتَّبِعْ قُرْآنَه » 18 طبرى : 1 - يعنى چون نازل كرديم تو آن را گوش كن 2 - چون براى تو خواندند احكام و حلال و حرام آن را پيروى كن و بپذير .
3 - چون آن را روشن و نمودار كرديم تو به كار بند و عمل كن .
مجمع : چون جبرئيل از خواندن آن فارغ شد تو بخوان .
« عَلَيْنا بَيانَه » 19 طبرى : 1 - يعنى روشن كردن احكام حلال و حرام قرآن با ما است 2 - بر ما است كه آن را به زبان تو نمودار كنيم .
مجمع : 1 - يعنى آنچه خبر دادهايم كه بعالم ديگر خواهد بود بر ما است كه نمودارش كنيم و استوار بداريم 2 - آنچه را تو حفظ كردى ما بيان ميكنيم و روشن مىنمائيم 3 - بر ما است كه به ياد تو بداريم تا براى مردم بخوانى و روشن كنى 4 - بر ما است كه به زبان عربى نازل كنيم تا براى مردم در آن وسيلهء روشنى و نمودارى باشد .
ابو الفتوح : آيت اوّل دليل است كه قرآن را پيغمبر بگفته ى جبرئيل جمع كرد چون گفته است : « إِنَّ عَلَيْنا جَمْعَه - الخ » و آيت دوّم دليل است كه تفسير قرآن جز به تصريح از پيغمبر درست نيست چون گفته است « إِنَّ عَلَيْنا بَيانَه » .
فخر : اين دو آيه مىفهماند كه پيغمبر با جبرئيل آغاز خواندن قرآن ميكرد و در همان هنگام معانى آن از او مىپرسيد زيرا به او گفته شده است « فَإِذا قَرَأْناه فَاتَّبِعْ - الخ » يعنى پس از آنكه ما خوانديم تو بدنبال آن بخوان و شتاب مكن و نيز گفته شده است « ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنا - الخ » يعنى بشتاب مپرس كه پس از آن ما آن را براى تو روشن مىكنيم .
« كَلَّا بَلْ تُحِبُّونَ - الخ » 20 فخر : در كشّاف گفته است كلمه ى « كَلَّا » براى جلوگيرى از شتاب پيغمبر است و جمله ى بعد تعقيب و مبالغه ى در آن است كه همه ى شما آدميزادها دوستدار شتاب هستيد . و ديگر مفسّرين گفته اند
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 421
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٤٢١