جهنّم چند نفر هستند ؟ او به پيغمبر عرض كرد آيت 31 براى جواب آنها نازل شد . و سدّى نقل كرده است مردى از قريش مشهور به ابو الأشد گفت : من ده نفر از آن آتشبانان را با بازوى راست خود ميرانم و نه نفر را با بازوى چپ خود آيت 31 بجواب او آمد كه آنها فرشتهاند نه آدمى .
ترجمه :
31 كه آنها جز فرشته نباشند و اين شمار براى آزمايش كافران است و باور داشتن يهوديان و مسيحيان و افزايش ايمان مؤمنان تا كسى ز اينان دو دل نماند ولى كافران و بيمار دلان را بهره اين باشد كه گويند : خدا را زين مثال و شمار چه مقصودى بود ؟ البتّه آن را كه خدا بسرنوشت كرده به اين گونه [ يادآورى و سخن ] بگمراهى برد و يا هدايت كند ولى شمار لشكر پروردگار تو را جز خودش نداند و اين سخنان براى يادآورى آدميان باشد و بس
32 البتّه نه آن است كه كافران پندارند
33 به ماه و شب پايان شده
34 و صبح نمايان
35 سوگند كه دوزخ و گفته هاى قرآن يكى از بزرگ آفريدگان خداوندى است
36 تا بيمآور آدمى بود
37 چه آنكه از شما خواهد جلو رود يا بدنبال ماند
38 كه هر كسى در گرو كار خود است
39 مگر آنان كه از سوى راست بوند [ آسوده مانند ]
40 و در بهشت
41 از گنه كاران پرسند :
42 چه شما را درون آتش كرد ؟
43 گويند : نه نماز كرديم
44 و نه دستگيرى بينوايان
45 و انباز بيدينان شديم
46 و روز جزا باور نداشتيم تا بامروز
47 كه استوارش ديديم
48 پس سودى از ميانجىهاى خود نبرند
49 مگرچه شد كه ايشان ز يادآورى پيغمبر گريزان شدند
50 چون گور خر
51 فرارى از شير .
جهت نزول : اسباب النّزول : سدّى گفته است : اعراب گفتند : اگر گفتار محمّد درست است بايستى هر كدام ما كه صبح ز جاى مىخيزيم به زير سر نامه اى داشته باشيم كه در آن آسايش ما از جهنّم باشد . آيت
52 « بَلْ يُرِيدُ - الخ » بجواب اين سخن آمد .
ترجمه :
52 مگر خواهند كه هر يك را نامه ى سرگشاده باشد [ تا حقّ
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 397
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٩٧