و با جرّ خواندهاند تا تابع باشد براى « رَبِّكَ » در آيت جلو .
« أَدْنى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ - الخ » 20 مجمع : يعنى بعضى شبها نزديك دو سوّم آن را ايستاده به نماز هستى و بعضى شبها نزديك به نصف از شب را و در ديگرى نزديك به يك سوّم . و كلمات نصف و ثلث با جرّ خوانده شده است يعنى كمتر از نصف و ثلث شب نماز مىخوانى . و با نصف خواندهاند يعنى به اندازه ى نصف و ثلث نماز مىخوانى كه به قرائت اوّل عطف بر ثلثي و مجرور به من دانسته شده و بقرائت دوّم عطف بر تقوم كرده شده است .
« لَنْ تُحْصُوه » 20 مجمع : 1 - يعنى تمام آن ساعتهاى نصف و دو سوّم و يك سوم را نمىتوانيد بشناسيد كه در آن مواقع به نماز باشيد . و مقاتل گفت :
كسانى بودند كه شب تا بصبح نماز مىخواندند كه مبادا چيزى از اندازه ى واجب ترك شود از اينروى بود كه گفته شد : شما نمىتوانيد آن مواقع را بشناسيد و به نماز باشيد 2 - يعنى نمىتوانيد همه شب به نماز باشيد و كوتاهى در اين كار خواهيد كرد .
« فَتابَ عَلَيْكُمْ » 20 مجمع : 1 - يعنى مستحبّ قرار داد نه واجب .
2 - چنان كه از توبه كار باز خواست نمىشود و او را مىبخشند شما را هم خدا بخشيد كه واجب نكرد و زير بار وجوب نيستيد 3 - بر شما سبك كرد كه واجب نكرد « فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ » 20 فخر : 1 - مقصود از قرائت نماز است و معنى چنين است كه آنچه ممكن باشد نماز بخوانيد 2 - مقصود قرائت در نماز واجب مغرب و عشا است يعنى به نماز شام و خفتن آنچه شود قرآن بخوانيد 3 - يعنى آنچه توانيد بشب نماز بخوانيد و اين دستور نسخ شد به نماز پنجگانه شبانه روز و اين جمله دستور لازم نيست 4 - يعنى آنچه توانيد قرآن بخوانيد كه مقصود خواندن و به ياد داشتن قرآن است . و بعضى گفتهاند : صد آيه و بعضى پنجاه آيه و بعضى يك سوره ى كوچك را كافى دانستهاند .
تفسير مقتنيات الدّرر حائرى : ابو مسلم گفته است : مقصود از به پا خاستن
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 392
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٩٢