بلخع يعوق بتشان بود . و نسر مال ذي كلاع از قبيله ى حمير بود . و كلمه ى « وَدًّا » با صداى بالا و جلو واو هر دو قرائت شده است .
تفسير لاهيجى : در علل الشّرايع از امام صادق ( ع ) نظير نقل طبرى روايت شده است .
مجمع : واقدى گفته است : ودّ به صورت مردى ساخته شده بود و سواع به صورت زن و يغوث بمانند شير و يعوق چون اسب و نسر به شكل كركس بود و نقل است كه بواسطه ى طوفان نوح اين بتها در زير خاك پنهان شد تا اينكه شيطان آنها را براى اعراب بت پرست از زير خاك در آورد .
« أَضَلُّوا كَثِيراً » 24 مجمع : 1 - يعنى بواسطه پرستش بتها آنها مردم زيادى را گمراه كردند . مثل « رَبِّ إِنَّهُنَّ أَضْلَلْنَ كَثِيراً » 2 - يعنى بزرگانشان زيادى از مردم را گمراه كردند .
« مِمَّا خَطِيئاتِهِمْ - الخ » 25 كشف : ابو عمرو « خَطاياهُمْ » قرائت كرده است و هر دو جمع خطيئه است . و كلمه ى « ما » صله است و زايد و معنى چنين است بواسطه ى گناهانشان . و نيز در كشف الأسرار نوشته است : قوم نوح بسعايت نوح در اين جهان هلاك شدند و در آن جهان بعقوبت رسيدند « أُغْرِقُوا فَأُدْخِلُوا ناراً » و امّت محمّد بشفاعت وى درين جهان هدايت يافتند « يَهْدِيهِمْ رَبُّهُمْ بِإِيمانِهِمْ » و در آن جهان بمغفرت رسيدند « لَهُمْ مَغْفِرَةٌ وَأَجْرٌ عَظِيمٌ » .
« دَيَّاراً » 26 ابو الفتوح : يعنى هر كس بر زمين بگذرد . و وزن اين كلمه فيعال است از مصدر دار يدور دورا ، دورا كه اصل آن ديوار است واو تبديل بياء و ادغام شده است . و گفتهاند : بر وزن فعّال است براى نسبت بدار يعنى صاحب داروخانه و عرب مىگويد « ما في الدّار ديّور و لا ديّار » يعنى نيست كسى كه بكارخانه برسد .
« لا يَلِدُوا إِلَّا فاجِراً » 27 فخر : اين سخن نوح بواسطهء اخبار از سوى ،
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 365
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٦٥