گفته : يعنى اميد عاقبت از خدا نداريد 4 - چرا از خدا اميد ثواب و ترس عذاب نداريد 5 - چرا اميد بعاقبت ايمان نداريد و موحّد نيستيد 6 - ابو مسلم گفته است : يعنى عقيده ى ثابت به خدا نداريد .
« خَلَقَكُمْ أَطْواراً » 14 فخر : 1 - يعنى بشكلهاى جور بجور كه نطفه و علقه و غيره باشد شما را آفريد 2 - يعنى باحوال مختلف شما را آفريد كه دسته هاى جوراجور مردم باشد و هيچيك به ديگرى نماند .
« ألَمْ تَرَوْا كَيْفَ - الخ » 15 طبرى : اين هم دنباله ى نقل سخن نوح است .
مجمع : از اينجا روى سخن با كافران است و اظهار قدرت .
و از سخن فخر در آيت 19 « جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ - الخ » استفاده مىشود كه همگى اين آيات نقل سخن نوح است .
« وَجَعَلَ الْقَمَرَ فِيهِنَّ نُوراً » 16 مجمع : چند معنى شده است : 1 - يعنى ماه را در آسمان و زمين نور قرار داد كه روشن مىكند 2 - فيهنّ بمعنى معهنّ مىباشد يعنى ماه را با آفرينش آسمان و زمين پرتو براى اهل زمين كرد 3 - معنى فيهنّ در ضمن و خير و لاى آنها است يعنى در جزء خلقت آنها ماه را پرتو قرار داد چنان كه مىگويند در اين سرزمين چاه است با اينكه چاه در يك جاى معيّنى است .
« الشَّمْسَ سِراجاً » 16 فخر : چون ضياء قوىتر از نور است و سراج مضيئ است از اين روى قمر كه ضعيفتر است نور گفته شده و شمس سراج كه به معنى روشنائى بيشتر است .
« أَنْبَتَكُمْ مِنَ الأَرْضِ » 17 طبرى : يعنى خدا از خاك زمين ايجادتان كرد و از آن شما را بيافريد .
مجمع : 1 - يعنى در آغاز آفرينش از زمين آدم و نسل او از پس او آفريد 2 - يعنى ايجاد بشر بوسيله ى تغذيه از نبات زمين كرد 3 - چون كوچك را
تفسير عاملي ( فارسي ) — صفحة 363
مساهمون: علي اكبر غفاري
ص٣٦٣